Το κυνήγι αποτελεί την πραγματική και αναντικατάστατη βάση αξιολόγησης ενός κυνηγετικού σκύλου
Αυτά που ένας σκύλος φέρμας πρέπει να αποδείξει στο κυνήγι της μπεκάτσας είναι τόσα πολλά και πολύπλοκα, που δεν μπορούν να συγκριθούν με κανέναν τύπο αγώνα.
Η κουλτούρα και η ευαισθησία ενός πραγματικού κυνόφιλου-κυνηγού είναι ένα σίγουρο σημείο αναφοράς για να καταλάβουμε πως οι σημερινοί στόχοι δε μπορούν να συγκριθούν με εκείνους μερικών δεκαετιών πριν.
Σήμερα λοιπόν, οι στόχοι έχουν να κάνουν κυρίως με μία σωστή χρήση του σκύλου για να χαιρόμαστε τις χαρακτηριστικές συμπεριφορές της φυλής του, θεωρώντας την κάρπωση όχι ως τον πρωταρχικό στόχο, αλλά ως μία απαραίτητη φάση για την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής του και την κυνηγετική του εξέλιξη.
Ποιότητα και αποδοτικότητα το ζητούµενο
Όλα αυτά τα λέω, διότι ακόμα και σήμερα, κάποιοι κυνηγοί, ικανοποιούνται μόνο όταν γεμίζουν το σακίδιο με θηράματα, αδιαφορώντας για τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αυτό. Γι’ αυτούς, ο τρόπος εργασίας του σκύλου δεν έχει καμία σημασία, οπότε σίγουρα δεν απευθύνομαι σε αυτή την κατηγορία κυνηγών.
Προσοχή, δεν υπονοώ πως η κάρπωση δεν είναι σημαντική. Και σίγουρα μεταξύ ενός σκύλου που βρίσκει χωρίς να έχει ποιότητα και ενός που έχει ποιότητα αλλά δε βρίσκει, προτιμώ τον πρώτο. Πρέπει όμως πάντα να προσπαθούμε για το καλύτερο.
Ποιότητα και αποδοτικότητα είναι ο καλύτερος συνδυασμός και σε αυτόν πρέπει να προσβλέπουμε. Πολλοί υποστηρίζουν, ότι η έκφραση της ποιότητας ενός σκύλου έχει να κάνει και με το περιβάλλον όπου κυνηγάει. Όσο πιο πυκνό και κακοτράχαλο είναι, τόσο περισσότερο ο σκύλος αναγκάζεται να κάνει εκπτώσεις στην ποιότητά του.
Προσωπικά θεωρώ, ότι ο ποιοτικός σκύλος ξέρει να προσαρμόζεται στα διάφορα τερέν χωρίς να χάνει εντελώς την ποιότητά του. Όσο πιο ποιοτικός είναι, τόσο λιγότερο η ποιότητά του επηρεάζεται από εξωγενείς παράγοντες.
Το Σέττερ ειδικά είναι ένας σκύλος, ο οποίος μπορεί πολύ εύκολα να προσαρμόζεται σε διάφορες συνθήκες, τόσο κλιματολογικές όσο και εδαφολογικές. Γι’ αυτό και χαίρει τόσο μεγάλης αποδοχής και εκτίμησης από χιλιάδες κυνηγούς ανά τον κόσμο. Πως και γιατί όμως το Σέττερ ξέρει να προσαρμόζεται σε διάφορες συνθήκες και ποια χαρακτηριστικά του, του επιτρέπουν να διατηρεί και να αλλάζει ρυθμούς, κρατώντας ένα καλό επίπεδο απόδοσης;
Αυτή η ερώτηση ανοίγει το δρόμο για να εμβαθύνουμε σε αυτή τη φυλή, η οποία κρατά την πρώτη θέση μεταξύ των φυλών φέρμας. Κάθε φυλή έχει το δικό της στυλ έρευνας, μία τυπική μέθοδο να ψάχνει ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της. Ένας από τους λόγους για τους οποίους το αγγλικό Σέττερ έχει μία ιδιαίτερη κλίση στο να προσαρμόζεται και να εργάζεται σε διαφορετικά περιβάλλοντα είναι ο μη ορμητικός καλπασμός του.
Ένας άλλος είναι το ταπεραμέντο του. Το ταπεραμέντο είναι στενά συνδεδεμένο με τον τρόπο που σκέφτεται ο σκύλος για να βρει τη λύση που θα τον οδηγήσει στη συνάντηση, με τρόπο ο οποίος θα συνάδει με το σεττερίσιο… είναι του. Η ψυχή, το ταπεραμέντο και η ευφυΐα, αποτελούν το σύνολο των χαρακτηριστικών της λειτουργικής τυπικότητας η οποία κάνει τη φυλή να εκφράζεται στο κυνήγι.
Τα χαρακτηριστικά που καθιστούν κορυφαίο
Οι αγγλικές φυλές φέρμας, ειδικά τα αγγλικά Σέττερ και τα Πόιντερ, όντας γρήγοροι καλπαστές μεγάλων αποστάσεων και συνεπώς εφοδιασμένοι με μεγάλη αντοχή, θα έπρεπε θεωρητικά να είναι εκείνες οι οποίες είναι λιγότερο ευπροσάρμοστες.
Tο να μην είναι ορμητικός και ταχύτατος ο καλπασμός, επιτρέπει στο Σέττερ δρασκελισμούς με λιγότερο νευρικούς ρυθμούς και γι’ αυτό οι χρόνοι της αναπνευστικής συχνότητας είναι σχετικά πιο αργοί. Αυτοί οι χρόνοι αφήνουν χώρο και χρόνο στην σκέψη κατά την επαφή με τις αναθυμιάσεις. Καταφέρνει με αυτό τον τρόπο να διατηρεί την αυτοσυγκέντρωσή του τροποποιώντας τους ρυθμούς του καλπασμού του.
Αυτός ο αυτοέλεγχος είναι πολύτιμος διότι χρησιμεύει για να ικανοποιήσει τις πιο διαφορετικές κυνηγετικές απαιτήσεις, αρκεί να έχει στη διάθεσή του ένα τερέν που να του επιτρέπει να καλπάσει με κάποιο τρόπο. Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να επιτρέπουμε φάσεις όπου ο σκύλος επιμένει στη λεπτομέρεια με τη μύτη κάτω και από τις πρώτες εξόδους στο δάσος πρέπει να του δώσουμε να καταλάβει ότι για να φερμάρει πρέπει να αναζητά την αναθυμίαση στον αέρα. Από τη στιγμή που θα το αντιληφθεί αυτό, το setter μπορεί να ψάχνει αξιοπρεπώς σε οποιοδήποτε περιβάλλον.
Το στυλ που μετράει είναι προϊόν της ψυχής και είναι εκείνο που το Σέττερ εκφράζει από τη στιγμή που πιάνει την αναθυμίαση μέχρι τη στιγμή που θα μπλοκάρει. Η ισορροπία και η ευφυΐα με την οποία ολοκληρώνει τη φέρμα, είναι η ουσία του στυλ του. Και το στυλ του καλπασμού; Αυτή η παρτίδα παίζεται κυρίως στους αγώνες που πέρα από την μεθοδικότητα της έρευνας, η ποιότητα του καλπασμού, δηλαδή η τυπικότητά του, η ταχύτητά του, η εγγύτητά του στο έδαφος (ξυραφιστός), είναι αντικείμενο μεγάλης προσοχής.
Οι πρωταθλητές της Μεγάλης Έρευνας, συνήθως, προέρχονται από ζευγαρώματα των οποίων σκοπός είναι να πάρουν άλλους σκύλους αγώνων. Σκύλοι αγώνων ήταν και οι πρόγονοι αυτών των γεννητόρων για αρκετές γενιές πίσω. Η επιλεκτική εκτροφή σταθεροποίησε, συμπεριφορές οι οποίες αρχικά εκφράζονταν μόνο με εξειδικευμένη εκπαίδευση, έχοντας ως στόχο τη μεγάλη ταχύτητα -διότι αυτή είναι που εντυπωσιάζει πάντα το κοινό και ίσως και τους κριτές- χωρίς κανέναν περισπασμό για να αποκωδικοποιήσουν μία αναθυμίαση, και με ιδιαίτερη προσοχή στα χαρακτηριστικά του καλπασμού.
Αυτές οι… ρυθμίσεις που σταθεροποιήθηκαν μέσα στο χρόνο, έγιναν τα κριτήρια επιλογής και είναι ανώφελο να σταθούμε και να σκεφτούμε τι μας προσφέρουν από κυνηγετικής άποψης.
Η µητέρα φύση θέτει τα όρια
Και περνάμε στην συναίνεση, η οποία για να είναι αποδοτική και σίγουρη πρέπει να είναι έμφυτη, ακόμα κι αν αρχικά δημιουργήθηκε από συνεχή και επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση. Όμως μετά από σχεδόν 200 χρόνια δεν είναι λάθος να θεωρήσουμε ότι πλέον πρόκειται για ένα γενετικά μεταδιδόμενο χαρακτηριστικό. Σε κάθε περίπτωση όμως, είτε έμφυτη είτε όχι, η συναίνεση είναι απαραίτητη για να μην καταστρέφεται η δουλειά και η προσπάθεια τόσο η δική μας όσο και του άλλου σκύλου.
Σε ό,τι αφορά τη μορφολογία, θα πρέπει να πούμε, ότι ένας σκύλος ανήκει στη φυλή του όταν στο σύνολό του εκφράζει τα τυπικά μορφο-λειτουργικά χαρακτηριστικά της. Κάθε σημείο, κάθε μέρος του σώματος και κάθε συμπεριφορά στον κυνηγότοπο έχουν λόγο ύπαρξης αν αλληλεπιδρούν όλα μαζί για να συμβάλουν στην επίτευξη του στόχου, να φτάσουν δηλαδή στο θήραμα με ένα συγκεκριμένο τρόπο.
Και αυτός ο συγκεκριμένος τρόπος, ο οποίος στην ουσία είναι το στυλ, διευκολύνεται από μία τυπική κατασκευή. Η κατασκευή όμως από μόνη της, χωρίς το κατάλληλο ψυχισμό, δε σημαίνει τίποτα εκτός από το ότι ο σκύλος είναι όμορφος. Είναι όμως επιθυμητό ο σκύλος στο σύνολό του να είναι όσο πιο κοντά γίνεται στο μορφολογικό του πρότυπο.
Το να έχεις ένα άτομο άριστο μορφολογικά, εργασιακά και στιλιστικά είναι σχεδόν αδύνατο ή τόσο σπάνιο σε σημείο να μην αποτελεί ένα ρεαλιστικό στόχο. Και μολονότι η ανθρώπινη αλαζονεία δεν έχει όρια, η μητέρα φύση θέτει όρια τα οποία επαναπροσδιορίζουν τις υπερβολικές φιλοδοξίες μας.

