Η… βασίλισσα του δάσους, χρόνο με το χρόνο, επιστρέφει στα ίδια μέρη για να δώσει στους μπεκατσοκυνηγούς την ευκαιρία να δοκιμάσουν τις κυνηγετικές τους ικανότητες και την υπομονή τους
Το κυνήγι της μπεκάτσας είναι, δίχως αμφιβολία, το πιο συναρπαστικό. Αυτό το θήραμα είναι πράγματι απρόβλεπτο και χρειάζεται να το γνωρίζεις πολύ καλά για να καταφέρεις να το συναντάς συστηματικά.
Οι μπεκατσοκυνηγοί το γνωρίζουν καλά αυτό. Για να μπορούν να είναι άξιοι του συγκεκριμένου τίτλου, είναι σημαντικό να διαθέτουν μία εξαιρετική ικανότητα παρατήρησης και γνώσης του περιβάλλοντος και της πανίδας που προτίθενται να κυνηγήσουν, παρότι η μπεκάτσα είναι ένα πουλί για το οποίο κανένας κανόνας, καμία ειδική τεχνική και καμία εμπειρία, δεν μπορούν να εγγυηθούν την επιτυχία της κάρπωσης. Η βελουδομάτα είναι ικανότατη στην πτήση, έχει μεγάλη ευφυΐα, ξέρει να καμουφλάρεται τέλεια και να δυσκολεύει οποιονδήποτε κυνηγό.
Η… βασίλισσα του δάσους, χρόνο με το χρόνο, επιστρέφει στα ίδια μέρη για να δώσει στους μπεκατσοκυνηγούς την ευκαιρία να δοκιμάσουν τις κυνηγετικές τους ικανότητες και την υπομονή τους, καθώς και για να κονιορτοποιήσει κάθε βεβαιότητά τους. Πρόκειται για ένα πουλί απρόβλεπτο, που συχνά αφήνει με άδεια χέρια ακόμα και τους πιο έμπειρους.
Γι’αυτό ίσως το κυνήγι της μπεκάτσας είναι από τα πιο απαιτητικά, ενδιαφέροντα και συγχρόνως σαγηνευτικά.
Tα δεδοµένα µετανάστευσης άλλαξαν
Για να ασχοληθεί κανείς με το κυνήγι της μπεκάτσας, πρέπει πρώτα από όλα να γνωρίζει το είδος, τις συνήθειές του και το περιβάλλον στο οποίο ζει. Ζυγίζει περίπου 380 γραμμάρια και το άνοιγμα των φτερών της είναι γύρω στα 60 εκατοστά. Παρόλα αυτά, η μακρομύτα καταφέρνει να πετάει συνεχόμενα για 6-8 ώρες, καλύπτοντας τεράστιες αποστάσεις. Το μακρύ της ταξίδι από τις χώρες στις οποίες φωλεοποιεί σε εκείνες που διαχειμάζει ξεκινούσε με ακρίβεια μεταξύ φθινοπώρου και χειμώνα.
Όταν οι θερμοκρασίες άρχιζαν να υποχωρούν και η μέρα να μικραίνει, η μπεκάτσα ήξερε ότι πρέπει να φύγει για να κατευθυνθεί σε περιοχές με ήπιο κλίμα, προκειμένου να επιστρέψει έπειτα ξανά στο σπίτι. Λέγεται ότι πριν ακόμα την άφιξή της στον προορισμό της, αυτό το πουλί γνωρίζει ήδη το μέρος στο οποίο θα πάει. Τα τελευταία όμως χρόνια, λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας και των πιο ήπιων χειμώνων, τα παραπάνω δεδομένα που αφορούν την μετανάστευση της μπεκάτσας, έχουν αλλάξει σύμφωνα με τους επιστήμονες και τους μελετητές.
Η… βελουδομάτα έχει υιοθετήσει μία πιο ενδημική συμπεριφορά. Δηλαδή πλέον δεν μεταναστεύει στις νοτιότερες περιοχές, παρά μόνο αν πιεστεί από τις καιρικές συνθήκες και όχι απλά λόγω μιας απλής μείωσης της θερμοκρασίας ή τη διάρκειας της ημέρας. Σε κάθε περίπτωση, για να αυξήσουμε τις πιθανότητες συνάντησης, χρειάζεται να ξέρουμε πως να βρεθούμε στο κατάλληλο σημείο την κατάλληλη στιγμή.
Η μπεκάτσα προτιμά τις δασικές εκτάσεις και κυρίως αυτές που διαθέτουν μία αυξημένη υγρασία ούτως ώστε το έδαφος, τόσο μέσα στο ίδιο το δάσος, όσο και γύρω από αυτό, από τη μία να είναι μαλακό και από την άλλη μέσω της διαδικασίας κομποστοποίησης της οργανικής και της ανόργανης ύλης, να της προσφέρει άφθονη τροφή και κυρίως τους αγαπημένους της γαιοσκώληκες. Τα μέρη όπου μπορεί να επιλέξει διαφέρουν ανάλογα την εποχή, τις καιρικές και εδαφολογικές συνθήκες. Αν για παράδειγμα είναι μία ιδιαίτερα βροχερή χρονιά θα προτιμήσει πιο στεγνά μέρη. Αν αντιθέτως είναι μία άνυδρη χρονιά, θα προτιμήσει μέρη που έχουν περισσότερη υγρασία.
Οι άνεµοι που ευνοούν τις αφίξεις
Οι μεταναστευτικές πορείες της μπεκάτσας διαφέρουν ανάλογα με τον τόπο προέλευσής της. Τα πουλιά που μεταναστεύουν από την Βόρεια Ευρώπη φτάνουν συχνά το φθινόπωρο και το χειμώνα στη Μεγάλη Βρετανία και στην Βόρεια Γαλλία, ενώ εκείνα που ξεκινούν από την Δυτική Ευρώπη μετακινούνται προς την Νότια Ευρώπη και την Αφρική.
Κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, γίνονται τα επιστρόφια της μπεκάτσας, η οποία θα ακολουθήσει την αντίστροφη πορεία για να επιστρέψει προς τους τόπους φωλεοποίησης. Το να μπορούμε να αναγνωρίσουμε τους ανέμους είναι σίγουρα προς όφελός μας. Εκείνοι οι οποίοι προαναγγέλλουν την άφιξή της είναι η τραμουντάνα, ο λεβάντες και ο γραίγος, ενώ τον σιρόκκο και τον νοτιοδυτικό πρέπει να τους αποφεύγουμε.
Και να μην ξεχνάμε ότι οι παλιοί έλεγαν ότι όταν το φεγγάρι μεγαλώνει οι μπεκάτσες είναι λίγες, όταν το φεγγάρι μικραίνει οι μπεκάτσες είναι πολλές. Για να γίνει λοιπόν η μετανάστευση, οι συνθήκες πρέπει να είναι ευνοϊκές τόσο σε ότι αφορά στην ένταση όσο και την κατεύθυνση του ανέμου. Μία πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη την οποία χρηματοδότησε το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης με τίτλο «Migration and winter ecology of Eurasian woodcock», έδειξε ότι το 90% του ευρωπαϊκού πληθυσμού της μπεκάτσας, φωλεοποιεί κυρίως στην Ρωσία, την Λευκορωσία και την Σκανδιναβία, και δευτερευόντως στην Πολωνία και τις Βαλτικές χώρες.
Οι περιοχές διαχείµασης
Οι μακρές μεταναστεύσεις δείχνουν τις μπεκάτσες να εγκαταλείπουν τις περιοχές φωλεοποίησης για την διαχείμαση με κατεύθυνση προς τα δυτικά, νοτιοδυτικά, νότια και νοτιοανατολικά. Όπως είπαμε και παραπάνω, οι περιοχές διαχείμασης συνήθως χαρακτηρίζονται από μεγάλες δασικές εκτάσεις υγρές και πυκνές, οι οποίες υπάρχουν σε όλη την Δυτική Γαλλία και κατά μήκος των ακτών του Ατλαντικού, στην Ισπανία και κατά μήκος της οροσειράς των Πυρηναίων.
Άλλες χαρακτηριστικές περιοχές διαχείμασης αντιπροσωπεύουν η λεκάνη της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης και της Βόρειας Αφρικής, η βαλκανική χερσόνησος, οι λεκάνες της μαύρης θάλασσας και της Κασπίας. Σημεία της ασιατικής μετανάστευσης θα πρέπει να θεωρηθούν οι περιοχές ανατολικά των Ουραλίων, μέχρι το Βιετνάμ και την Ινδία.
Προφανώς και η Ελλάδα, τόσο η ηπειρωτική όσο και η νησιωτική, αποτελούν μία περιοχή η οποία προτιμάται ιδιαιτέρως από τις μπεκάτσες κατά την περίοδο διαχείμασης. Δυστυχώς τα στοιχεία που προκύπτουν από τις δακτυλιώσεις δεν είναι επαρκή και ακριβή. Το μόνο που δείχνουν είναι το αρχικό σημείο σύλληψης και που ξανά πιάστηκε το πουλί χωρίς να μας δίνουν πληροφορίες για την πορεία που ακολούθησε και τις κινήσεις του κατά τις διάφορες φάσεις της μετανάστευσης.
Ας ελπίσουμε ότι σύντομα θα προκύψουν νέες μελέτες με μπεκάτσες, οι οποίες έχουν εφοδιαστεί με ραδιοπομπούς, ούτως ώστε να μπορέσουμε να εξάγουμε πολύ περισσότερα και ακριβέστερα στοιχεία για τα μεγάλα ταξίδια αυτού του θαυμάσιου πτηνού.

