- Οι ερασιτέχνες επιτρέπεται να συλλέγουν έως 20 αχινούς την ημέρα για προσωπική κατανάλωση, διαθέτοντας ατομική ερασιτεχνική άδεια αλιείας.
- Η γευστική και θρεπτική αξία των αχινών επηρεάζεται από τον κύκλο του φεγγαριού, καθώς είναι γεμάτοι όταν έχει πανσέληνο.
- Οι αχινοί πρέπει να καταναλώνονται ζωντανοί και δεν πρέπει ποτέ να συλλέγονται από βρώμικα νερά ή κοντά σε μεταλλικά αντικείμενα.
- Τα αυγά του αχινού αποτελούν πλούσια πηγή πρωτεϊνών, βιταμινών, ω-3 λιπαρών οξέων και ιχνοστοιχείων.
Οι αχινοί διαθέτουν πλούσια θρεπτικά στοιχεία, είναι ένα εξαιρετικά αφροδισιακό έδεσμα, αλλά πρέπει να ξέρεις πότε θα τους μαζέψεις.
«Πάλι πάτησες αχινό βρε», και να με την παντόφλα, μετά λάδι φαγητού και δέσιμο του ποδιού με μαντήλι για να φύγουν τα αγκάθια. «Κουτσός» για 4-5 μέρες και μετά ξανά μανά τα ίδια, σε όλη τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών. Όλα αυτά γιατί εκτός του ότι οι αχινοί είναι πεντανόστιμοι, εμείς, σαν πιτσιρικάδες που ήμασταν, είχαμε βρει μία ευχάριστη απασχόληση για να περνάμε την ώρα μας μαζεύοντάς τους.
Εκτός της γνωστής αχινοσαλάτας που πωλείται σε βάζα ή προσφέρεται ως μεζές στα εστιατόρια, για τους πιο ψαγμένους υπάρχει και η αχινόσουπα, καθώς και η σάλτσα για μακαρόνια που τα αυγά του αχινού αποτελούν ένα από τα συστατικά της. Και να μην ξεχνάμε, πως πέραν τις εξαιρετικής και ιδιαίτερης γεύσης του, ο αχινός ανήκει στα ισχυρά αφροδισιακά εδέσματα.
Η αλόγιστη συλλογή αχινών (οι περισσότεροι τους διέθεταν προς πώληση) ανάγκασε την πολιτεία να λάβει μέτρα, κι έτσι πλέον για τους ερασιτέχνες επιτρέπεται η συλλογή έως 20 αχινών την ημέρα, για προσωπική κατανάλωση.
Δεν είναι όλοι… ίδιοι
Στα μάτια εκείνου που δεν γνωρίζει, όλοι οι αχινοί είναι ίδιοι, όμως στην πράξη δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Οι αρσενικοί έχουν μαύρο χρώμα με μικρό σώμα και μεγάλα σε μήκος αγκάθια. Οι θηλυκοί έχουν πιο μικρά, σε μήκος, αγκάθια, και το χρώμα τους είναι μαύρο με βαθύ κόκκινο. Συνήθως, πάνω στους θηλυκούς θα δούμε να υπάρχουν μικρά όστρακα και κοχύλια. Οι μαύροι τρώγονται αλλά δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη γεύση, σε αντίθεση με τους κόκκινους που είναι πολύ πιο νόστιμοι.
Μία βασική αρχή που κανείς από αυτούς που μαζεύουν αχινούς δεν πρέπει ποτέ να παραβεί, είναι πως δεν πιάνεις αχινούς που βρίσκονται σε βρώμικα νερά, καθώς και εκείνους που «κάθονται» πάνω σε μεταλλικά αντικείμενα, όπως άγκυρες, μεταλλικές προβλήτες, σίδερα κ.λπ.. Κι αυτό επειδή υπάρχει άμεσος κίνδυνος δηλητηρίασης.
Καταναλώνονται μόνο ζωντανοί
Από τη στιγμή που θα συλλεχθούν οι αχινοί, πρέπει να συντηρηθούν ζωντανοί μέχρι να καταναλωθούν, γιατί αν καταναλωθούν νεκροί υπάρχει κίνδυνος δηλητηρίασης. Το να διαπιστώσει κάποιος ότι οι αχινοί είναι ζωντανοί, δεν είναι καθόλου δύσκολο, καθώς παρατηρώντας τα αγκάθια τους, θα δει ότι αυτά εξακολουθούν να κουνιούνται, έστω και αν αυτός βρίσκεται εκτός νερού.
Σημαντικό ρόλο στη γευστική αλλά και θρεπτική αξία των αχινών παίζει ο κύκλος του φεγγαριού, ο οποίος μάλιστα, λειτουργεί σαν οδηγός για την κατάλληλη ημέρα κατανάλωσής τους. «Αχινιοί φεγγαρόφωτοι», λέει ο λαός. Κι αυτό γιατί όταν έχει πανσέληνο (ολόγιομο φεγγάρι) είναι γεμάτοι και οι αχινοί. Αντίστοιχα, όταν είναι άδειο, είναι άδειοι και οι αχινοί.
Από τα βράχια με καλάμι
Οι αχινοί απαντώνται σε ρηχά νερά, κοντά στα βράχια και στις περιοχές που υπάρχουν φύκια, και μπορείτε να τους μαζέψετε και από την στεριά. Αυτό που θα χρειαστείτε είναι ένα καλάμι με μήκος 3 μέτρα περίπου. Στην άκρη του καλαμιού θα κάνετε ένα σκίσιμο με το μαχαίρι για να ανοίξει στα δύο. Το βάθος του σκισίματος θα πρέπει να είναι περίπου 15 εκατοστά. Με ένα μικρό βότσαλο, το οποίο θα τοποθετήσετε ανάμεσα στο σκίσιμο, τα δύο άκρα θα μείνουν ανοιχτά. Με λίγο σύρμα θα συγκρατήσετε το βότσαλο για να μην φύγει και ο απαραίτητος εξοπλισμός είναι έτοιμος. Η διχάλα που έχετε φτιάξει μπορεί να αποκολλήσει τους αχινούς από τα βράχια και να τους φέρει στην τσάντα σας. Επίσης, μία απόχη με μακρύ κοντάρι είναι κατάλληλη για την συλλογή των αχινών.
Το καλοκαίρι, είναι ευκολότερο να βρείτε τους «καλούς» αχινούς που δεν μπορούν να πιάσουν οι «κυνηγοί» της στεριάς. Τα απαραίτητα εργαλεία είναι μία μάσκα, που θα σας βοηθήσει να τους εντοπίσετε σε βάθος 2-3 μέτρων και μία σακούλα. Μπορείτε επίσης να έχετε μαζί σας ένα γάντι για να μην υπάρξει περίπτωση να σας τρυπήσουν το χέρι όταν τους ξεκολλάτε από τα βράχια.
Η εκδίκηση… πονάει
Προσοχή που πατάτε, γιατί η εκδίκηση του αχινού… πονάει αρκετά. Τα αγκάθια του μόλις μπουν στο πέλμα θρυμματίζονται και δεν είναι καθόλου εύκολο να βγουν. Κάποια κομμάτια μπορούν να αφαιρεθούν με τσιμπιδάκι (αυτό που χρησιμοποιούν οι γυναίκες για να περιποιούνται τα φρύδια τους) αλλά το σίγουρο είναι ότι για μερικές ημέρες θα έχετε αρκετά από αυτά στο πέλμα του ποδιού σας.
Αν πατήσετε αχινό θα το καταλάβετε αμέσως και μαζί με εσάς θα το καταλάβουν και όλοι όσοι βρίσκονται κοντά. Για τους πολύ – πολύ ευαίσθητους κι εκείνους που δεν αντέχουν στον πόνο, η καλύτερη λύση είναι η επίσκεψη στο κοντινότερο κέντρο υγείας. Πάντως μην περιμένετε… θαύματα, καθώς είναι δύσκολο ακόμη και για τον γιατρό να αφαιρέσει πλήρως όλα τα αγκάθια. Σε διαφορετική περίπτωση, ζεσταίνετε λίγο ελαιόλαδο και τρίβετε το σημείο που είναι τα αγκάθια. Στη συνέχεια δένετε το πόδι με επίδεσμο και κάνετε υπομονή. Αυτή η διαδικασία με το ζεστό λάδι επαναλαμβάνεται για 2-3 ημέρες.
Πλούσια σε πρωτεΐνες, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία
Τα αυγά του αχινού είναι το βρώσιμο μέρος του και αποτελούν σπουδαία πηγή πρωτεϊνών, βιταμινών και ιχνοστοιχείων, αποδίδοντας περίπου 170 θερμίδες ανά 100γραμ. Αν θέλετε λοιπόν να αντικαταστήσετε την πρωτεΐνη που λαμβάνετε από το κρέας, τα αυγά ή τα ψάρια… θα μπορούσατε να τολμήσετε να δοκιμάσετε τα αυγά του αχινού, σαν μία πολύ καλή εναλλακτική και ιδιαίτερα γευστική επιλογή. Εκτός από την σημαντική περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνη, οι αχινοί αποτελούν και πολύ καλή πηγή ω-3 λιπαρών οξέων, η επαρκής πρόσληψη και κατανάλωση των οποίων έχει φανεί να έχει σημαντική καρδιοπροστατευτική δράση.
Ο ψευδάργυρος φαίνεται να περιέχεται σε μεγάλο βαθμό στα αυγά του αχινού, αποδίδοντάς του μία σημαντική δράση στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Το ιχνοστοιχείο αυτό βοηθά επίσης, στην ενίσχυση της όσφρησης αλλά και της γεύσης.
Οι αχινοί μπορούν να καταναλωθούν:
- ωμοί με λίγο λεμονάκι, η γνωστή αχινοσαλάτα
- βραστοί,
- ως σούπα, η γνωστή αχινόσουπα,
- γεμιστοί με λαχανικά, ρύζι και ελαιόλαδο,
- ή ως συστατικό της αγαπημένης σας μακαρονάδας με κόκκινη σάλτσα.
Τι προβλέπει ο νόμος για τη συλλογή αχινών
Η ερασιτεχνική συλλογή αχινών επιτρέπεται μόνο σε όσους έχουν ατομική ερασιτεχνική άδεια αλιείας. Μαζεύουμε αχινούς με διάμετρο τουλάχιστον 5 εκατοστά χωρίς τα αγκάθια, έως 20 την ημέρα ο καθένας, με το χέρι, με πιρούνα ή με ελεύθερη κατάδυση, χωρίς μηχανικά μέσα (Π.Δ. 65/2014). Τους μικρότερους τους αφήνουμε στη θέση τους, για να υπάρχουν αχινοί και τα επόμενα χρόνια.

