Πώς η νέα ρύθμιση του ΕΜΖΣ ενισχύει την προστασία των κυνηγετικών σκύλων και επαναφέρει τη συζήτηση για τη στείρωση και το DNA
Του νομικού συμβούλου Ιορδάνη Κ. Ιορδανίδη
Ως δικηγόρος που ασχολούμαι συστηματικά με τη νομοθεσία για τη θήρα και τα ζώα συντροφιάς, γίνομαι συχνά αποδέκτης της αγωνίας σας για νόμους περίπλοκους, δυσνόητους και, πολλές φορές, δύσκολα εφαρμόσιμους στην καθημερινότητα των κυνηγών.
Σήμερα, όμως, θέλω να σταθώ σε μια σημαντική διοικητική αλλαγή που φέρεται να εισάγει η νέα Υπουργική Απόφαση 23726/2026. Πρόκειται για μια εξέλιξη που ενισχύει τις δυνατότητες ψηφιακής καταγραφής και ελέγχου των δεσποζόμενων κυνηγετικών σκύλων, ενώ παράλληλα επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα κατά πόσο είναι αναγκαίες και αναλογικές οι ρυθμίσεις για την υποχρεωτική στείρωση ή την αποστολή δείγματος DNA.
Η νέα απόφαση αφορά τον εκσυγχρονισμό του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ), με την εισαγωγή ψηφιακών εργαλείων και διαδικασιών για τους πολίτες, τους κτηνιάτρους και τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές.
Σύμφωνα με τις σχετικές προβλέψεις, οι ιδιοκτήτες αποκτούν πρόσβαση στην εφαρμογή mypet app για έξυπνες συσκευές, μέσω της οποίας μπορούν να ενημερώνονται για στοιχεία του κτηνιατρικού φακέλου του ζώου τους, να επικαιροποιούν δεδομένα και να αναρτούν φωτογραφία του.
Παράλληλα, οι ελεγκτικές αρχές, όπως η Ελληνική Αστυνομία και η Δημοτική Αστυνομία, μπορούν να αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία ελέγχου, όπως η εφαρμογή mypet pass.
Επιπλέον, προβλέπονται διαδικασίες για την ψηφιακή δήλωση μετεγκατάστασης ζώων στο εξωτερικό και την επιστροφής τους, καθώς και ρυθμίσεις για την παράδοση ζώων στους αρμόδιους δήμους, την επαλήθευση των στοιχείων των κτηνιάτρων, τη διαχείριση των διαβατηρίων, την καταχώριση θανάτων και τη διασταύρωση δεδομένων με το Μητρώο Παραβατών του άρθρου 36 του Ν. 4830/2021.
Η φωτογραφία ως πρόσθετο μέσο ταυτοποίησης
Ανάμεσα στις αλλαγές που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους κυνηγούς βρίσκεται η φωτογραφική αποτύπωση του ζώου στο ΕΜΖΣ. Η καταχώριση ευκρινούς φωτογραφίας, στην οποία διακρίνονται τα χαρακτηριστικά του προσώπου και του σώματος, μπορεί να διευκολύνει την αναγνώριση ενός σκύλου και να συνδράμει τις αρμόδιες αρχές κατά τη διερεύνηση περιστατικών εγκατάλειψης.
Μέχρι σήμερα, η ηλεκτρονική σήμανση με μικροτσίπ αποτελεί βασικό μέσο σύνδεσης ενός ζώου με τα καταχωρισμένα στοιχεία του ιδιοκτήτη του. Τι συμβαίνει, όμως, όταν το μικροτσίπ αφαιρείται παράνομα ή όταν ένα ζώο εγκαταλείπεται σε απομακρυσμένη περιοχή;
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η φωτογραφία μπορεί να αποτελέσει ένα πρόσθετο στοιχείο αναγνώρισης, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με άλλα διαθέσιμα δεδομένα και αποδεικτικά στοιχεία.
Δεν υποκαθιστά αυτομάτως την ηλεκτρονική σήμανση ούτε αποδεικνύει από μόνη της ποιος είναι ο ιδιοκτήτης ή ποιος ευθύνεται για την εγκατάλειψη. Μπορεί, ωστόσο, να συμβάλει ουσιαστικά στη διερεύνηση μιας υπόθεσης.
Εγκατάλειψη και παράνομη αφαίρεση μικροτσίπ: Οι κυρώσεις
Η εγκατάλειψη ζώου συντροφιάς δεν αποτελεί απλώς ανεύθυνη συμπεριφορά, αλλά πράξη που επισύρει τις προβλεπόμενες από τον νόμο κυρώσεις. Αντίστοιχα, η παράνομη αφαίρεση του ηλεκτρονικού μέσου σήμανσης συνιστά αυτοτελή παράβαση, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που ορίζει η νομοθεσία.
Ο Ν. 4830/2021 προβλέπει διοικητικές και ποινικές συνέπειες για συγκεκριμένες παραβάσεις, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η εγκατάλειψη ζώων συντροφιάς και η παράνομη αφαίρεση μικροτσίπ.
Το ύψος των προστίμων και οι λοιπές κυρώσεις πρέπει να εξετάζονται με βάση την ακριβή διάταξη που εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση, καθώς και τυχόν μεταγενέστερες τροποποιήσεις της νομοθεσίας.
Για τους κυνηγούς, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η κατοχή και η νόμιμη διαχείριση των κυνηγετικών σκύλων συνδέονται με συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Κάθε παράβαση πρέπει να εξετάζεται βάσει των πραγματικών περιστατικών και του ισχύοντος νομικού πλαισίου, χωρίς αυθαίρετες γενικεύσεις ως προς τις πρόσθετες συνέπειες για την κυνηγετική άδεια.
Στείρωση και DNA: Το ζήτημα της αναλογικότητας
Η ενίσχυση των ψηφιακών δυνατοτήτων του ΕΜΖΣ δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων μέτρων και την ανάγκη επανεξέτασης επιμέρους υποχρεώσεων.
Εφόσον η φωτογραφική καταγραφή, η ηλεκτρονική σήμανση και οι ψηφιακοί έλεγχοι μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό και στην απόδοση ευθυνών σε περιπτώσεις εγκατάλειψης, είναι θεμιτό να εξεταστεί κατά πόσο το σύνολο των προβλεπόμενων υποχρεώσεων ανταποκρίνεται στις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι η φωτογραφία καθιστά αυτομάτως περιττή τη στείρωση ή την εξέταση DNA. Πρόκειται για διαφορετικά μέτρα, με διαφορετικούς σκοπούς και πεδία εφαρμογής.
Η αξιολόγησή τους απαιτεί εξέταση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, των διαθέσιμων τεχνικών δυνατοτήτων και των πραγματικών αποτελεσμάτων τους.
Το ζητούμενο είναι μια νομοθεσία αποτελεσματική, εφαρμόσιμη και δίκαιη, η οποία θα προστατεύει τα ζώα, θα εντοπίζει τους παραβάτες και θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κυνηγετικής δραστηριότητας.
Η αξιοποίηση της τεχνολογίας μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η Πολιτεία θα αξιοποιήσει πλήρως τις νέες δυνατότητες, προχωρώντας παράλληλα σε μια τεκμηριωμένη επανεξέταση των υποχρεώσεων που επιβαρύνουν τους ιδιοκτήτες κυνηγετικών σκύλων.
