- Δεκάδες ιδιοκτήτες κυνηγετικών σκύλων στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν άδικα διοικητικά πρόστιμα λόγω της αδυναμίας αποστολής DNA και της αποχής των κτηνιάτρων.
- Η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος οφείλει να διεκδικήσει την πλήρη κατάργηση της υποχρεωτικής στείρωσης για τους δεσποζόμενους κυνηγετικούς σκύλους.
Το νομοθετικό αδιέξοδο με τη στείρωση και την αποστολή DNA των κυνηγετικών σκύλων
Σύμφωνα με έναν από τους θεμελιώδεις κανόνες του δικαίου, «ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα». Κι όμως, τους τελευταίους μήνες, δεκάδες νομοταγείς ιδιοκτήτες κυνηγόσκυλων στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωποι με το θέατρο του παραλόγου: καλούνται να πληρώσουν εξοντωτικά διοικητικά πρόστιμα και να υποβληθούν σε δυσβάσταχτα έξοδα για να τα ακυρώσουν, επειδή δεν έπραξαν κάτι που η ίδια η πραγματικότητα τούς απαγόρευσε να πράξουν.
Το μεταβατικό διάστημα κατά το οποίο θεσπίστηκε το μειωμένο παράβολο των 20 ευρώ για την αποστολή δείγματος γενετικού υλικού (DNA) ως εναλλακτική της στείρωσης, κατέστη στην πράξη «κενό γράμμα».
Η καθολική και διαρκής αποχή των κτηνιάτρων από τη συγκεκριμένη διαδικασία στέρησε από τους ιδιοκτήτες που δεν επιθυμούσαν τη στείρωση των ζώων τους τη δυνατότητα να συμμορφωθούν εμπρόθεσμα και να επωφεληθούν από το ευεργέτημα του μειωμένου παραβόλου.
Σήμερα, οι σποραδικές βεβαιώσεις παραβάσεων εις βάρος κυνηγών για μη στείρωση ή μη αποστολή DNA δεν αποτελούν απλώς διοικητική αστοχία, αλλά ευθεία προσβολή της αρχής της χρηστής διοίκησης.
Απέναντι σε αυτή τη θεσμική στρέβλωση, η λύση δεν μπορεί να είναι η μεμονωμένη νομική άμυνα κάθε κυνηγού ενώπιον των διοικητικών Αρχών και στις αίθουσες των διοικητικών δικαστηρίων.
Οι πρόσφατες βεβαιώσεις προστίμων οφείλουν να αποτελέσουν την αφετηρία ώστε η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος (ΚΣΕ) να προσέλθει σε νέα, εφ’ όλης της ύλης διαπραγμάτευση με το αρμόδιο Υπουργείο, θέτοντας τρεις αδιαπραγμάτευτους άξονες ρεαλισμού και δικαιοσύνης.
1. Η ουσιαστική τομή: Κατάργηση της υποχρεωτικότητας της στείρωσης στους δεσποζόμενους κυνηγετικούς σκύλους
Το πρώτο και κύριο αίτημα οφείλει να στοχεύει στην καρδιά του προβλήματος: την πλήρη κατάργηση της υποχρεωτικής στείρωσης (και κατ’ επέκταση του «χαρατσιού» του DNA) για τους δεσποζόμενους κυνηγετικούς σκύλους. Η διάταξη του Ν. 4830/2021 πάσχει σοβαρά τόσο ως προς την πρακτική της αποτελεσματικότητα όσο και ως προς τη συνταγματική της αντοχή, για τρεις συγκεκριμένους λόγους:
Η πραγματικότητα διαψεύδει το νομοθέτημα: Τα επίσημα στοιχεία περισυλλογής αδέσποτων ζώων αποδεικνύουν ότι οι αδέσποτοι σκύλοι που εμφανίζουν φαινότυπο κυνηγετικού σκύλου αποτελούν ένα απειροελάχιστο ποσοστό του συνόλου. Η στοχοποίηση των κυνηγετικών σκύλων ως δήθεν κύριας πηγής του προβλήματος των αδέσποτων στερείται επιστημονικής και εμπειρικής βάσης.
Υπάρχουν ήδη απολύτως επαρκή και ηπιότερα μέτρα: Σύμφωνα με τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, το κράτος οφείλει να επιλέγει το λιγότερο επαχθές μέτρο για την επίτευξη ενός σκοπού.
Η υποχρεωτική ηλεκτρονική σήμανση (microchip), σε συνδυασμό πλέον με την υποχρεωτική καταχώρηση φωτογραφίας του σκύλου στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ), ταυτοποιούν πλήρως το ζώο και τον ιδιοκτήτη του, αποτρέποντας αποτελεσματικά κάθε σκέψη εγκατάλειψης χωρίς την ανάγκη βιολογικών επεμβάσεων ή γενετικών φακελωμάτων.
Κατάφωρη παραβίαση της αρχής της ισότητας: Η διοικητική κύρωση της αφαίρεσης της κυνηγετικής άδειας σε περίπτωση χρήσης μη στειρωμένου ή μη γενετικά καταχωρημένου σκύλου είναι δυσανάλογα επαχθής και βαθιά άδικη. Εισάγει μια ανεπίτρεπτη άνιση μεταχείριση μεταξύ των πολιτών, καθώς ο κυνηγός τιμωρείται διπλά, και με χρηματικό πρόστιμο και με στέρηση του νόμιμου δικαιώματος της θήρας, σε αντίθεση με οποιονδήποτε άλλον ιδιοκτήτη σκύλου.
Πρόκειται για ένα μέτρο που πλήττει βάναυσα εκείνους ακριβώς τους πολίτες που ασκούν νόμιμα τη δραστηριότητά τους και αιμοδοτούν σταθερά, μέσω των αδειών τους, το Πράσινο Ταμείο και τις περιβαλλοντικές δράσεις του κράτους.
2. Η αναγκαία θεσμική δικλίδα: Ψηφιακή πλατφόρμα ραντεβού και αυτοματοποιημένη βεβαίωση αδυναμίας
Σε περίπτωση που το Υπουργείο εμείνει δογματικά στη διατήρηση του μέτρου, πρέπει να απαιτηθεί η άμεση θωράκιση των κυνηγών απέναντι στην αντικειμενική αδυναμία εύρεσης κτηνιάτρου. Το κράτος δεν μπορεί να επιβάλλει μια υποχρέωση χωρίς να εξασφαλίζει το κανάλι εκπλήρωσής της.
Επιβάλλεται, επομένως, η άμεση σύσταση μιας ειδικής ψηφιακής εφαρμογής εύρεσης πιστοποιημένου κτηνιάτρου που παρέχει την υπηρεσία δειγματοληψίας DNA. Μέσω αυτής, κάθε ιδιοκτήτης θα μπορεί να κλείνει ηλεκτρονικά ραντεβού εντός των ορίων του Δήμου της μόνιμης κατοικίας του.
Η κρίσιμη δικλίδα ασφαλείας είναι μία: εφόσον στο σύστημα δεν εμφανίζεται διαθέσιμο ραντεβού στον οικείο Δήμο, η πλατφόρμα θα πρέπει να εκδίδει αυτοματοποιημένη ψηφιακή βεβαίωση αδυναμίας εξυπηρέτησης.
Η επίδειξη αυτής της βεβαίωσης στα ελεγκτικά όργανα θα απαλλάσσει αυτοδικαίως τον κυνηγό από κάθε κύρωση, ενώ ταυτόχρονα θα αποσυμφορήσει τους ίδιους τους κτηνιάτρους από τη γραφειοκρατική ταλαιπωρία και την κοινωνική πίεση της χορήγησης ατομικών βεβαιώσεων.
3. Αποκατάσταση του χαμένου χρόνου: Νέα περίοδος χάριτος και επαναφορά του παραβόλου των 20 ευρώ
Τέλος, ακόμη και στο ενδεχόμενο που η αποχή των κτηνιάτρων κριθεί οριστικά παράνομη ή ανασταλεί, οι ιδιοκτήτες σκύλων δεν ευθύνονται για τον χρόνο που χάθηκε. Η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη προς το κράτος επιβάλλει την πλήρη αποκατάσταση των όρων που ίσχυαν πριν από το αδιέξοδο.
Η ΚΣΕ πρέπει να διεκδικήσει, από την ημέρα που θα καταστεί ξανά πρακτικά εφικτή η δειγματοληψία, τη χορήγηση μιας νέας, επαρκούς περιόδου χάριτος, κατά τη διάρκεια της οποίας οι ελεγκτικές αρχές θα προβαίνουν αποκλειστικά σε συστάσεις χωρίς την επιβολή προστίμων.
Παράλληλα, για όλο αυτό το νέο μεταβατικό διάστημα, είναι αυτονόητο ότι πρέπει να επανέλθει σε ισχύ το μειωμένο παράβολο των 20 ευρώ, το οποίο οι πολίτες στερήθηκαν χωρίς δική τους υπαιτιότητα.
Η ελληνική κυνηγετική οικογένεια έχει αποδείξει διαχρονικά τον σεβασμό της στη νομιμότητα και τη φύση. Δεν ζητά προνόμια, αλλά ισονομία, κοινή λογική και σεβασμό.
Τα πρώτα άδικα πρόστιμα που οδηγούν συναδέλφους στα δικαστήρια είναι το καμπανάκι του κινδύνου: η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος έχει σήμερα τόσο τα νομικά επιχειρήματα όσο και το ηθικό ανάστημα να απαιτήσει από την Πολιτεία να διορθώσει ένα νομοθετικό αδιέξοδο, προτού αυτό μετατραπεί σε μόνιμη πηγή διώξεων.
Ιορδάνης Κ. Ιορδανίδης – Δικηγόρος

