Δευτέρα, 27 Ιουνίου, 2022
ΑρχικήΌπλα-ΒλητικήΠυρίτιδες μονής και διπλής βάσης

Πυρίτιδες μονής και διπλής βάσης

|

Η πυρίτιδα είναι η σημαντικότερη πρώτη ύλη για την κατασκευή φυσιγγίων κυνηγίου και οι περισσότεροι κυνηγοί τη θεωρούν, ως τον πιο καθοριστικό παράγοντα για την απόδοση της τουφεκιάς…

Είναι πράγματι το είδος ή η μάρκα της πυρίτιδας ο πιο καθοριστικός παράγων για την απόδοση ενός κυνηγετικού φυσιγγίου; Αν ήμουν υποχρεωμένος να απαντήσω μονολεκτικά θα απαντούσα χωρίς αναστολή, «όχι».
Συχνά οι κυνηγοί δίνουν μεγαλύτερη σημασία στη μάρκα ή στο είδος της πυρίτιδας που περιέχει ένα φυσίγγιο κυνηγίου, απ’ ότι στην απόδοσή του. Η κατασκευή κυνηγετικών φυσιγγίων, είναι μια περίπλοκη υπόθεση που απαιτεί γνώση, συνέπεια και σεβασμό στις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούμε.
Η γόμωση φυσιγγίων από ιδιώτες κυνηγούς, είναι ευρύτατα διαδεδομένη στη χώρα μας, αν και κατά τεκμήριο πολλά φυσίγγια βιομηχανικής κατασκευής είναι ασφαλέστερα και με καλύτερη απόδοση. Ο λόγος είναι ότι οι σοβαρές εταιρίες που παράγουν φυσίγγια, είναι εφοδιασμένες με μηχανήματα ελέγχου της παραγωγής και από άποψη απόδοσης αλλά και από άποψη ασφάλειας. Παρόλα αυτά, πολλοί κυνηγοί έστω κι αν δεν ασχολούνται με ιδιογόμωση, ενδιαφέρονται για το είδος της πυρίτιδας που χρησιμοποιεί κάθε κατασκευαστής, θεωρώντας ότι κάποιες μάρκες ή κάποιοι τύποι πυρίτιδας έχουν καλύτερη απόδοση από άλλες.
Βέβαια τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι, διότι τη σημερινή εποχή, οι πυρίτιδες όπως όλα τα προϊόντα βιομηχανικής παραγωγής, έχουν εξελιχθεί σε σχέση με το παρελθόν. Δεν θα πρέπει λοιπόν σήμερα να αξιολογούμε τα πράγματα με τα δεδομένα του παρελθόντος, διότι είναι βέβαιο ότι θα πελαγοδρομούμε χωρίς να κατορθώσουμε ποτέ να διαμορφώσουμε συγκεκριμένη άποψη.

Η ιστορική διαδρομή της πυρίτιδας

Ιστορικά η πυρίτιδα εμφανίζεται στην Ευρώπη το 13ο αιώνα και οι πρώτες αναφορές «χρεώνονται» στον Ρότζερ Μπάκον το 1248. Ορισμένοι ερευνητές αναφέρουν, ότι στην Κίνα η πυρίτιδα ήταν ήδη γνωστή και η εφεύρεσή της ανήκει στους Κινέζους.
Όπως κι αν έχει το θέμα, η πρώτη πυρίτιδα ήταν ένωση  Νίτρου, Άνθρακα και Θείου. Στην πορεία της ανθρωπότητας μέσα στους αιώνες, η πυρίτιδα δεν έπαψε να εξελίσσεται, να βελτιώνονται τα χαρακτηριστικά της και να επεκτείνονται οι εφαρμογές της. Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα οι πυρίτιδες είχαν κατά βάση την πιο πάνω σύνθεση, αν και είχαν γίνει πολλές προσπάθειες δημιουργίας πιο ασφαλών και αποδοτικών μορφών πυρίτιδας.
Η λεγόμενη «μαύρη» πυρίτιδα, ήταν μια εκρηκτική σκόνη, η οποία απέδιδε σε κάποιο βαθμό, αλλά ήταν επικίνδυνη στη χρήση και διαβρωτική για τα όπλα. Το 1886 ο Γάλλος Βιέιγ, παρουσιάζει την πρώτη άκαπνη πυρίτιδα, η οποία δεν ήταν εκρηκτική, αλλά προωθητική ύλη. Αυτή η διαφορά ήταν και η επανάσταση στη βλητική. Η μαύρη πυρίτιδα καίγεται ακαριαία με λάμψη και πολύ καπνό, ενώ ή άκαπνη πυρίτιδα καίγεται προοδευτικά χωρίς να αφήνει καπνό.
Σήμερα κυκλοφορούν δεκάδες τύποι πυρίτιδων κυνηγίου, οι οποίες κατατάσσονται σε δύο διαφορετικές κατηγορίες από άποψη χημικής σύνθεσης. Πρόκειται για τις λεγόμενες πυρίτιδες μονής και τις πυρίτιδες διπλής βάσης. Βέβαια αν και ονομάζονται άκαπνες, ανάλογα με τον τύπο τους απελευθερώνουν λίγο καπνό, ο οποίος είναι ή ατμός από την περιεχόμενη υγρασία, ή παραπροϊόν κακής πρώτης ύλης. Οι άκαπνες λοιπόν διακρίνονται σε πυρίτιδες μονής βάσης και πυρίτιδες διπλής βάσης. Οι πρώτες έχουν βάση τη νιτροκυτταρίνη ενώ οι δεύτερες έχουν βάση τη νιτροκυτταρίνη και τη νιτρογλυκερίνη.

Πυρίτιδες «μικρού» και «μεγάλου όγκου»

- Advertisement -

Πριν από μερικές δεκαετίες, οι μονοβασικές ήταν γνωστές σαν πυρίτιδες «μεγάλου όγκου» και οι διβασικές σαν πυρίτιδες «μικρού όγκου». Οι όροι όμως αυτοί δεν είναι σωστοί, διότι ο όγκος κάθε πυρίτιδας όπως και το ειδικό της βάρος, δεν είναι ένδειξη της χημικής της σύνθεσης. Οι μονοβασικές πυρίτιδες, ανέκαθεν είχαν τη φήμη των ποιοτικών πυρίτιδων, διότι η παραγωγή τους ήταν ακριβότερη και τα αποτελέσματα των φυσιγγίων που ήταν κατασκευασμένα με αυτές, ήταν εξαιρετικά. Αξίζει να θυμηθούμε την άριστη φήμη που είχε η πυρίτιδα  Σουηδικής προέλευσης JK6, η Γαλλική Άλφα, ή οι Ιταλικές ΜΒ. Ακόμη και οι Ελληνικής κατασκευής Σπεσιάλ, είχε καλύτερη φήμη από πυρίτιδες χαμηλού κόστους όπως ήταν οι περισσότερες διβασικές, τις οποίες όπως είπαμε οι κυνηγοί ονόμαζαν «μικρού όγκου». Παρόλα όμως αυτά, οι πυρίτιδες διπλής βάσης είχαν και φανατικούς υποστηρικτές, οι οποίοι δεν τις χρησιμοποιούσαν μόνο για λόγους οικονομίας, αλλά και επειδή θεωρούσαν ότι είχαν καλύτερη απόδοση. Η φήμη των πυρίτιδων αυτών ήταν μεγάλη, κυρίως στους υδροβιότοπους, διότι οι κυνηγοί πίστευαν ότι δεν επηρεάζονται από την υγρασία. Άλλοι πάλι δεν τις έβαζαν ποτέ στα όπλα τους, διότι θεωρούσαν ότι αποδίδουν μεγάλη πίεση, η οποία ταλαιπωρούσε τα όπλα και προκαλούσε βλάβες, καθώς επίσης ότι τα κατάλοιπά τους ήταν διαβρωτικά για τα όπλα.

Η ευθύνη για τις βλάβες στα όπλα

Η αλήθεια είναι ότι κατά κανόνα οι κυνηγοί (όπως και οι λιγοστές εταιρίες παραγωγής φυσιγγίων της εποχής) που γέμιζαν φυσίγγια με πυρίτιδες διπλής βάσης, χρησιμοποιούσαν καψούλια με βροντώδη υδράργυρο (5,45 και 6,45), ο οποίος είχε την μεγαλύτερη ευθύνη για τη διάβρωση των όπλων. Από τότε μέχρι και σήμερα, επικρατεί μια σύγχυση σχετική με τις πυρίτιδες, τις οποίες ορισμένοι δεν γνωρίζουν καλά. Για παράδειγμα, διαβρωτικά κατάλοιπα άφηνε η μαύρη πυρίτιδα και όχι οι άκαπνες, είτε είναι μονοβασικές είτε είναι διβασικές. Η μαύρη πυρίτιδα είναι εκρηκτική, γι αυτό κατατάσσεται και σε διαφορετική κατηγορία επικινδυνότητας σε σχέση με την άκαπνη, η οποία είναι προωθητική. Είναι γεγονός, ότι οι πυρίτιδες  διπλής βάσης. στο παρελθόν είχαν μεγαλύτερη σταθερότητα από τις πυρίτιδες μονής βάσης, διότι είχαν προοδευτική μεν, αλλά κατά κανόνα πιο αργή καύση από τις μονοβασικές.

Οι εξελιγμένες πυρίτιδες

Τα πράγματα όμως αλλάζουν με τα χρόνια και οι πυρίτιδες εξελίσσονται. Στην Αμερική, οι εταιρίες από χρόνια χρησιμοποιούσαν ευρέως, πυρίτιδες διπλής βάσης, με μεγάλο όγκο και εξαιρετικά αποτελέσματα. Στην Ευρώπη πέρασε ένα διάστημα τριάντα περίπου χρόνων, που οι πυρίτιδες διπλής βάσης χρησιμοποιούνταν μόνο σε φυσίγγια χαμηλού κόστους. Την τελευταία δεκαετία, οι χημικοί κατόρθωσαν να εκσυγχρονίσουν τις πυρίτιδες διπλής βάσης και να τους δώσουν χαρακτηριστικά, παρόμοια με εκείνα των πυρίτιδων μονής βάσης. Ήδη οι πυρίτιδες μονής βάσης, έχουν διαχωριστεί ανάλογα με τον προορισμό τους, σε πυρίτιδες μικρών, μεσαίων ή μεγάλων γομώσεων, κάτι το οποίο δεν είχε γίνει για τις πυρίτιδες διπλής βάσης. Κάθε κανόνας όμως έχει τις εξαιρέσεις του και αν ψάξουμε λίγο, θα βρούμε πυρίτιδες διπλής βάσης, που αποδίδουν άριστα και σε μεγάλες γομώσεις ακόμη και Magnum. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πυρίτιδα TECNA N της Nobel Sport, η οποία έχει ευρύτατο φάσμα και μπορεί να γεμιστεί σε χαμηλές γομώσεις (32 γραμμαρίων) ακόμη και σε φυσίγγια Magnum. Σε γενικές γραμμές όμως, οι σημερινές πυρίτιδες διπλής βάσης, είναι εξασθενημένες για να μην αποδίδουν υψηλή πίεση και προορίζονται για γομώσεις με λίγα γραμμάρια σκάγια με τα οποία αποδίδουν θαυμάσια.
Από την πλευρά τους οι πυρίτιδες με μονή βάση, σίγουρα δεν είναι όλες ίδιες και είναι μεγάλο λάθος να κάνουμε διαχωρισμούς αυτής της μορφής, θεωρώντας ότι οι μεν είναι καλύτερες από τις δε. Υπάρχουν οικονομικές πυρίτιδες μονής βάσης. με τις οποίες μπορούμε να κατασκευάσουμε φυσίγγια με άριστη απόδοση. Το πρόβλημα είναι στις βαριές γομώσεις, στις οποίες απαγορεύεται «αυστηρά και δια ροπάλου» η χρήση πυρίτιδων ταχείας καύσης, δηλαδή εκείνων που προορίζονται για ελαφρές γομώσεις. Ακόμη πιο αυστηροί πρέπει να είμαστε στις επιλογές μας, αν πρόκειται να γεμίσουμε φυσίγγια με πολλά σκάγια, με τις πυρίτιδες διπλής βάσης, διότι οι περισσότερες από όσες κυκλοφορούν στην Ελλάδα όπως είπαμε προορίζονται για γομώσεις με λίγα σκάγια.  
Επιγραμματικά θα πρότεινα, να μην δίνουμε τόσο μεγάλο βάρος στη σύσταση, ούτε και στη μάρκα κάθε πυρίτιδας, αλλά στις προδιαγραφές του κατασκευαστή της και στη γενικότερη απόδοση των φυσιγγίων, η οποία δεν εξαρτάται μόνο από τον τύπο ή το όνομα της πυρίτιδας, αλλά από όλα τα συστατικά και τις αναλογίες τους. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Λίμνη Αωού: Πώς βρέθηκε νεκρός ο 16χρονος – Μεγάλος ο αριθμός πνιγμών στην Ελλάδα, λέει ο Λέων

Λίμνη Αωού: Πώς βρέθηκε νεκρός ο 16χρονος - Μεγάλος ο αριθμός πνιγμών στην Ελλάδα, λέει ο Λέων «O ανιψιός μας δεν ήξερε κολύμπι. Πήγε να...
36,298ΥποστηρικτέςΚάντε Like
9,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
5ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
7,920ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
Athens
few clouds
31 ° C
33.8 °
27.6 °
43 %
7.7kmh
20 %
Δε
30 °
Τρ
33 °
Τε
32 °
Πε
33 °
Πα
34 °

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ