Σπόροι “μαγνήτες” για τρυγόνια και ορτύκια

- Advertisement -

 

Η γνώση για τις καλλιέργειες που προτιμούν τα ντοπιάρικα τρυγόνια και ορτύκια, ίσως να αποδειχθεί πολυτιμότερο «εργαλείο» από το τουφέκι. Γιατί στις αποθερισιές και στις χωραφιές με σπόρια θα τα βρει ο κυνηγός να βόσκουν στην έναρξη του Αυγούστου…

Η τροφή των πουλιών στο στάδιο της πάχυνσης και της προετοιμασίας για το μεταναστευτικό ταξίδι, είναι σε μεγάλο ποσοστό φυτικής προέλευσης και μόνο ένα μικρό μέρος περιλαμβάνει έντομα, προνύμφες και σαλιγκαράκια. Τα ντοπιάρικα τρυγόνια, οι φάσσες και τα ορτύκια είναι πουλιά σποροφάγα και όσο θρεπτικά και ευκολοχώνευτα είναι τα σπόρια, τόσο καλύτερα.

Η λατρεία του τρυγονιού με τα λιόσπορα

Ο ηλίανθος (λιόσπορο) έχει μία μακρόχρονη σχέση με τα τρυγόνια, αφού το λάδι των σπόρων του βρίσκεται στην κορυφή της λίστας με υψηλή διατροφική αξία. Όμως η… λαιμαργία τους αφορά μόνο τους λιανούς σπόρους, αυτούς που περιέχουν το περισσότερο λάδι και προορίζονται για βιοκαύσιμο. Στο διάστημα, μάλιστα, της περιόδου πάχυνσης των πουλιών, οι σπόροι του ηλίανθου συμμετέχουν κατά 70-80% στην ημερήσια διατροφή τους. Τα τρυγόνια έχουν αναπτύξει μια «έξυπνη» τακτική για να αποσπούν τα σπόρια από το «κεφάλι» του φυτού. Κάθονται στο πάνω μέρος του ώριμου κεφαλιού, το ταρακουνούν με πεταρίσματα και με ακροβατικές κινήσεις ραμφίζουν και τρώνε τους σπόρους, πολλοί από τους οποίους πέφτουν στο έδαφος και γίνονται τροφή για τα εδαφόβια πουλιά. Για καρτέρεμα θεωρούνται ιδανικά τα μικρής έκτασης χωράφια με ώριμο καρπό λιόσπορου (10-15 στρέμματα), ιδιαίτερα αν γειτονεύουν με δάσος ή ρέμα.

Αποσιταριές και καψάλες

Εξαιρετική τροφή για τα τρυγόνια αποτελεί το σιτάρι και ο βίκος, με το σιτάρι να καταλαμβάνει την πρώτη θέση στις προτιμήσεις των πουλιών σε πανελλαδικό επίπεδο. Οι θερισμένες σταριές και βικαριές έχουν το πλεονέκτημα να αποτελούν χώρο βοσκής για περισσότερο από δύο μήνες, από τα μέσα του Ιούνη και αργότερα. Χρειάζεται όμως προσοχή να είναι τα θερισμένα χωράφια σταριές και όχι κριθαριές, γιατί τα τρυγόνια δεν τρώνε κριθαρόσπορο, μόνο οι φάσσες. Και είναι απαραίτητο να διαπιστωθεί από τον κυνηγό, ότι στη θερισμένη σταριά έχει απομείνει καρπός, γιατί αν έχει βοσκηθεί από πρόβατα δεν θα έχει απομείνει σπυρί. Ιδιαίτερα ελκυστικοί για τα πουλιά γίνονται οι καβουρντισμένοι σπόροι που προέρχονται από το παραδοσιακό κάψιμο της σιτοκαλαμιάς. Το μειονέκτημα για τον κυνηγό στη περίπτωση αυτή είναι, ότι η καψάλα δεν προσφέρεται για καρτέρι, αφού λείπει παντελώς η κάλυψη. Ακόμα πρέπει να θεωρείται τυχερός ο κυνηγός που θα ανακαλύψει καλλιέργειες με φακές και σουσαμιές, που κυριολεκτικά… τρελαίνουν τα τρυγόνια και τα ορτύκια. Με τα σουσαμοχώραφα όμως να είναι ακριβοθώρητα στη χώρα.

Οι άγνωστοι σπόροι

Στο… μενού των τρυγονιών περιλαμβάνονται ακόμα οι σπόροι της ελαιοκράμβης, του φυτού που στην ανθοφορία του (Μάης) κάνει το χωράφι να φαίνεται κατακίτρινο «χαλί» και είναι πλούσιοι σε λάδι. Ακόμα θελκτικοί είναι οι αγκαθόσποροι και οι σπόροι της αγριαγγινάρας, που τους προτιμούν, ελλείψει άλλων, τα τρυγόνια της νότιας χώρας. Συχνά οι κυνηγοί αναρωτιούνται για τα μικρά και ολοστρόγγυλα μαύρα σποράκια, που βρίσκουν στη γούσα (πρόλοβος) των τρυγονιών. Πρόκειται για τους σπόρους του αγριόχορτου λουβουδιά που καρποφορεί από τα μέσα του καλοκαιριού. Ένα ακόμα πολύσπορο ζιζάνιο με μπλέ λουλούδια και με πολύ μικρά σποράκια (κάθε φυτό παράγει κατ’ ελάχιστο 10.000 σπόρια) είναι ο αγριοκαπνός. Προ λίγων ετών, μέλος της παρέας μου που κυνηγούσε τον Αύγουστο στις Σέρρες, αναρωτιόταν τι είναι αυτό που τραβούσε τα τρυγόνια στο χέρσο χωράφι, καθώς το μόνο που ξεχώριζε ήταν τα διάσπαρτα αγριόχορτα με τα μικρά μπλέ λουλουδάκια.

Οι «μαγνήτες» των ορτυκιών

Στα σταροχώραφα βόσκουν τα ορτύκια και στα τριφύλλια καταφεύγουν τις ζεστές ώρες της μέρας, έλεγαν οι παλιότεροι κυνηγοί. Και δικαιολογημένα, καθώς τη πρώτη θέση στις διατροφικές προτιμήσεις του ορτυκιού, από τα καλλιεργούμενα φυτά, καταλαμβάνει το σιτάρι (58%). Ακολουθούν οι σπόροι των αγριόχορτων στα χέρσα χωράφια ή αυτά της αγρανάπαυσης (14%), ο λιόσπορος (13%) και το σουσάμι (όπου καλλιεργείται). Το τριφύλλι, με τα μικρά σποράκια, συμμετέχει μόνο κατά 1,5%. Από τα αγριόχορτα (ζιζάνια) την… αποκλειστικότητα έχουν ο βέλιουρας (43%) που καρποφορεί από το δίμηνο Σεπτέμβρης-Οκτώβρης και θεωρείται το ζιζάνιο της καλαμποκιάς, η αγριοντοματιά (42%) που ωριμάζει από τον Ιούλη μέχρι το Νοέμβρη και η μουχρίτσα (16%) με τους χιλιάδες ανά φυτό σπόρους, που απαντάται κοντά σε ποτιστικές καλλιέργειες, όπως είναι το βαμβάκι και το καλαμπόκι.

Βοσκή αλλά με ασφάλεια

Να σημειωθεί, ότι τα ορτύκια βόσκουν στις καλλιέργειες εκείνες που τους παρέχουν κάλυψη, όπως για παράδειγμα οι θερισμένες σταριές με ψηλό καλάμι. Ευτυχώς για τα ορτύκια οι θεριστικές μηχανές δεν κόβουν από χαμηλά, αλλά μέχρι τα 30 εκατοστά ύψος, ακριβώς για τη προστασία των φωλιών. Καλό καταφύγιο για τα ορτύκια αποτελούν και τα χέρσα χωράφια, που τα ψηλά και πυκνά αγριόχορτα τα κάνουν αθέατα από τα… περίεργα μάτια. Αντίθετα, τα τρυγόνια θέλουν να βλέπουν τον επερχόμενο κίνδυνο, καθώς βασίζονται στη ταχύτητα διαφυγής. Στο χωράφι με λιόσπορα τα τρυγόνια προτιμούν να βόσκουν στο τμήμα εκείνο που γειτονεύει με πυκνό.

Τα πρωτεία ο Έβρος

Τα πρωτεία στις καλλιεργούμενες εκτάσεις ηλίανθου έχει ο Έβρος με 400.000 στρέμματα (50% της πανελλαδικής παραγωγής) και ακολουθούν οι Σέρρες με 120.000, η Ξάνθη με 80.000, η Δράμα με 60.000 και η Θεσσαλονίκη με 45.000. Πρόσφατα έχουν αναπτυχθεί καλλιέργειες στην Θεσσαλία και σε μικρότερη μορφή στην Στερεά (Φθιώτιδα). Από τους σπόρους των ελαιούχων ενεργειακών φυτών (ηλίανθος, ελαιοκράμβη) παράγεται βιοντίζελ. Ένα στρέμμα παράγει από 45-73 λίτρα καυσίμου και από τα περικάρπια, τα φύλλα και τα στελέχη, όπως και από την αγριαγγινάρα, παράγονται pellets, πίττες για ζωοτροφή και άλλα υποπροϊόντα. Δυστυχώς, πολλές παραδοσιακές καλλιέργειες, που για χρόνια τάιζαν τα πουλιά, όπως το λινάρι, το κεχρί, το σουσάμι κ.ά., έχουν από χρόνια εγκαταλειφθεί. Τρανό παράδειγμα αποτελεί το σουσάμι, που από 6.374 τόνους το 1961, η παραγωγή έπεσε στους… 33 τόνους το 2011. Σήμερα εκτεταμένες καλλιέργειες με σουσάμι υπάρχουν στην περιοχή της Νιγρίτας Σερρών.

breda
35,960ΥποστηρικτέςΚάντε Like
9,821ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
4ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
7,870ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
Athens
clear sky
31 ° C
33.5 °
28.4 °
39 %
4.9kmh
0 %
Πα
31 °
Σα
30 °
Κυ
29 °
Δε
28 °
Τρ
31 °

ΔΗΜΟΦΙΛΗ