Ψαρόνια: Τα σμήνη της αφθονίας…

- Advertisement -

Γνωρίζω περιπτώσεις κυνηγών από τα δυτικά προάστια της Αθήνας, που το ψαρόνι δεν το αλλάζουν με τίποτα! Κάποιοι, μάλιστα, δεν νιώθουν καθόλου ικανοποιημένοι, αν οι τσίχλες στο κρεμαστάρι τους είναι… περισσότερες από τα ψαρόνια.

Ανήκουν στα θηρεύσιμα, έρχονται σε ασύγκριτα μεγαλύτερους αριθμούς από όλα τα φτερωτά είδη, κινούνται σε τεράστιους σχηματισμούς, βρίσκονται, σχεδόν, σε κάθε πεδινό χώρο, αλλά ελάχιστοι κυνηγοί… θα σηκώσουν τουφέκι κατά πάνω τους. Αυτό ισχύει με τα ψαρόνια στις ημέρες μας, όμως, τα πράγματα δεν ήταν πάντα έτσι…

Η… παστή λιχουδιά!

Τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε γειτονικές χώρες των Βαλκανίων, υπήρξαν παλαιότερα χρόνια που τα ψαρόνια συγκινούσαν και ως κυνήγι και… ως “μεζές”, όπως δεν θα το περίμενε κανείς σήμερα! Τέτοια κυνήγια και τέτοια γεύματα περιγράφονται σε γραπτά κείμενα ιστοριογράφων της εποχής των Βαλκανικών πολέμων και του Α΄ Παγκοσμίου, όπως και λαογράφων που αναφέρονται στις παραδόσεις και στις μετακινήσεις Σαρακατσάνων.

Ψαρόνια
Ψαρόνια

Από τον Ελληνισμό της Κριμαίας και των παραδουνάβιων περιοχών, μάλιστα, έχουν διασωθεί λεπτομέρειες για το πάστωμα και τη διατήρηση των ψαρονιών, σε πήλινα ή ξύλινα βαρέλια με αλάτι (όπως έκαναν οι Μανιάτες με τα ορτύκια)! Το πάστωμα ήταν ευρέως διαδεδομένο σε μικρές κοινωνίες και απομονωμένα κτηνοτροφικά χωριά, σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία…
Εκείνη την εποχή Έλληνες ναυτικοί και επιχειρηματίες κυριαρχούσαν στη Μαύρη Θάλασσα, όπως και κατά μήκος του Δούναβη. Και φρέσκα ή παστωμένα ψαρόνια, ήταν συχνά το γεύμα των πληρωμάτων, στα ρυμουλκά και στις μαούνες της εποχής…

Στα καλύβια των Σαρακατσάνων

Ακόμα και ο αείμνηστος πρόεδρος της Κ.Σ.Ε, Σπύρος Παπασπύρου, είχε βρεθεί σε τέτοια γεύματα όταν κυνηγούσε στην Ημαθία: φιλοξενούμενος σε καλύβες Σαρακατσάνων κτηνοτρόφων του Βερμίου, γεύτηκε – μεταξύ άλλων – και παστωμένα ψαρόνια, τηγανιτά με βούτυρο, αυγά και πατάτες στη χόβολη! Τα καλύβια των Μπαλά, Πολύζου, Τάτου, Ράπτη, Γιαννακού, Αγγελή (και πολλά ακόμη που εξακολουθούν να υπάρχουν), αποτελούσαν μικρούς οικισμούς με οικογένειες κτηνοτρόφων από το ίδιο σόι. Και όλοι αυτοί οι Σαρακατσαναίοι, φρόντιζαν να προμηθεύονται τα ψαρόνια από τον κάμπο, πριν ανέβουν με τα κοπάδια τους στα βουνά.

Εκείνα τα παλαιότερα χρόνια, οι Έλληνες των ανατολικών Βαλκανίων έτρεφαν… άλλα συναισθήματα για τα ψαρόνια. Και καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι, ακόμα και σήμερα, οι λίγοι που κυνηγάνε ψαρόνια, προέρχονται ή κατάγονται από Έλληνες της “ανατολικής διασποράς”, και παλιννοστούντες από κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Η συνταγή των Ποντίων…

Γνωρίζω περιπτώσεις τέτοιων ανθρώπων, από τα δυτικά προάστια της Αθήνας, που το ψαρόνι δεν το αλλάζουν με τίποτα! Κάποιοι, μάλιστα, δεν νιώθουν καθόλου ικανοποιημένοι, αν οι τσίχλες στο κρεμαστάρι τους είναι… περισσότερες από τα ψαρόνια. Ψαρόνια ψητά, τηγανιτά ή κοκκινιστά, έχω φάει κι εγώ και αν ξαναβρώ έτοιμο ένα τέτοιο τραπέζι, θα ξαναφάω!

Παλαιότερα, έτυχε να δω πως τα ετοιμάζει για μαγείρεμα, μία παρέα Ποντίων από τον Ασπρόπυργο: καθαρισμένα, τα απλώνουν πάνω σε ξύλο και τα χτυπούν με ένα μπρούτζινο εργαλείο, όπως αυτό που κοπανάει τις μπριζόλες και τα παϊδάκια ο χασάπης. Μετά τα βάζουν ανά ζεύγη κοιλιά με κοιλιά, τοποθετώντας ανάμεσά τους ρίγανη, ντομάτα και τρίματα φρυγανιάς και φέτας! Στο τέλος τα τυλίγουν σε δυάδες σφιχτά με αλουμινόχαρτο, και τα ακουμπούν για λίγο χρόνο στην ψησταριά ή στο τζάκι. Όσοι δεν είστε κολλημένοι με προκαταλήψεις, δοκιμάστε να το κάνετε μία, έστω, φορά και θα με θυμηθείτε.

Η προκατάληψη για τα «μαυροπούλια»

Στην πατρίδα μας καλύτερα να σου βγει το μάτι παρά το όνομα. Ευτυχώς για τα ψαρόνια, απέκτησαν «κακό όνομα» στον δικό μας κόσμο, γιατί οι κυνηγοί έχουμε μία τάση να κάνουμε την τρίχα… τριχιά! Για κάποιον ανεξήγητο λόγο, πολλοί πιστεύουν ότι αυτά τα «μαυροπούλια» τρέφονται με ψοφίμια. Όμως, τα ψαρόνια δεν είναι και δεν ήταν ποτέ πτωματοφάγα.

breda
35,942ΥποστηρικτέςΚάντε Like
9,826ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
4ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
7,870ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
Athens
clear sky
25.2 ° C
26.8 °
23.9 °
29 %
5.7kmh
0 %
Σα
27 °
Κυ
28 °
Δε
28 °
Τρ
27 °
Τε
29 °

ΔΗΜΟΦΙΛΗ