Κυνηγόσκυλα: Οι μηχανισμοί της «Κυνηγετικότητας»

- Advertisement -

 

Ας μου επιτραπεί αυτός ο αδόκιμος όρος με τον οποίο θέλω να περιγράψω, με μία λέξη, όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά και τα στοιχεία τα οποία συνθέτουν αυτό που ονομάζουμε κυνηγετική ικανότητα του σκύλου. Η κυνηγετική ικανότητα έχει να κάνει, κυρίως, με την ψυχή και το μυαλό του κυνηγόσκυλου.

 

Είναι όπως ο εγκέφαλος ενός super car. Όσο καλό κι αν είναι το σασί, όσο δυνατή κι αν είναι η μηχανή, αν ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί σωστά, οι επιδόσεις του θα είναι κατώτερες των δυνατοτήτων του, διότι αυτός είναι που συντονίζει όλα τα υπόλοιπα συστήματα, ούτως ώστε να λειτουργούν σωστά και αρμονικά.

Υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά τα οποία γίνονται εύκολα αντιληπτά, ακόμα και από όποιον έχει μικρή εμπειρία ή γνώσεις, εκδηλώνονται στις διάφορες καταστάσεις τις οποίες αντιμετωπίζει το κάθε κυνηγόσκυλο, είναι εμφανή και γι’ αυτό μετρήσιμα.

Ένα από αυτά είναι η φέρμα, η οποία είναι η έκφραση ενός βασικού χαρακτηριστικού που υπογραμμίζει την τελική φάση της εργασίας και είναι σημαντικές η ένταση και η έκφρασή της, οι οποίες διαφέρουν ανάλογα με τη φυλή.

Αυτό που μετράει όμως, στην συνολική αξιολόγηση, είναι όλη αυτή η φάση που προηγείται της φέρμας και περιέχει απτά ή μη χαρακτηριστικά, τα οποία γίνονται αντιληπτά μόνο από ανθρώπους που έχουν το πάθος να εμβαθύνουν.

Δυστυχώς στους κανονισμούς και στις αξιολογήσεις, σήμερα, δίνεται μεγαλύτερη σημασία στην ποιότητα παρά στους κυνηγετικούς μηχανισμούς που οδηγούν στην εύρεση του θηράματος. Κάποτε θεωρούνταν εξαιρετικά τα άτομα τα οποία ήταν μεγάλοι κυνηγοί και στους αγώνες κατάφερναν να πλασαριστούν πάντα στις πιο ψηλές θέσεις της βαθμολογίας, λόγω της απόδοσης και της τυπικότητας τους, οι οποίες ήταν αδιαίρετες και αλληλένδετες, διότι αντιπροσώπευαν πραγματικά τη φυλή από όλες τις απόψεις, ακόμα και μορφολογικά παρότι δεν ήταν πρωτεύον κριτήριο.

Ας δούμε όμως έναν έναν τους μηχανισμούς της «κυνηγετικότητας». Αυτά τα νοητικά χαρακτηριστικά δηλαδή, τα οποία κάνουν ένα σκύλο να ξεχωρίζει και πολλές φορές να υπερκαλύπτει, χάρη σε αυτά, ακόμα και κάποιες σωματικές αδυναμίες.

Το Ένστικτο: η ικανότητα να γνωρίζουμε ένα αντικείμενο ή μία κατάσταση χωρίς τη μεσολάβηση της λογικής. Οξυδέρκεια και διορατικότητα.

Η Διαίσθηση: η έμφυτη τάση η οποία σπρώχνει τους ζωντανούς οργανισμούς να υιοθετήσουν βασικές συμπεριφορές.

Οι Δυνατότητες: τα στοιχεία του χαρακτήρα τα οποία διαφαίνονται αλλά δεν έχουν ακόμα εκφραστεί. Ορατά από ένα έμπειρο μάτι που ξέρει να ερμηνεύει τα «συμπτώματα».

Η Προδιάθεση: τα έμφυτα ταλέντα, διαθέσεις, κλίσεις, τάσεις.

Η διαίσθηση είναι ισοδύναμη με την αίσθηση θηράματος. Αν εκδηλώνεται σε μια συγκεκριμένη γραμμή αίματος και με μία κάποια συχνότητα, είναι σίγουρα μία συνήθεια που συνοδεύεται με πολλά λειτουργικά στοιχεία. Συνεπώς είναι χρήσιμο να την καλλιεργείς (διασταύρωση μεταξύ ατόμων που την διαθέτουν) διότι υπάρχει η πιθανότητα να σταθεροποιηθεί. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για τους υπόλοιπους μηχανισμούς.

Πως όμως μεταδίδονται αυτοί οι μηχανισμοί «κυνηγετικότητας» στους απογόνους;

Τα γονίδια τα οποία μεταδίδονται πάντα και σίγουρα σε όλα τα άτομα είναι τα ζωτικά, τα λειτουργικά, αυτά τα οποία χρησιμεύουν στη διατήρηση της ζωής και τα αναπαραγωγικά για τη διατήρηση του είδους. Τα υπόλοιπα δεν είναι σίγουρο ότι θα κληρονομηθούν από τους απογόνους.

Υπάρχουν και κάποιοι πρόσθετοι χαρακτήρες, οι οποίοι δημιουργούνται σε ιδιαίτερες συνθήκες και ονομάζονται περιβαλλοντικής προέλευσης. Συνεργούν στη σταθεροποίηση τους παρόμοιες καταστάσεις, επαναληψιμότητα και ένταση και δεν είναι άλλες από τις συνήθειες.

Ένας σκύλος φέρμας λαμβάνει από τους γονείς του, σε γενικές γραμμές, ως στάνταρ στο γενετικό του κώδικα, το πάθος για την εργασία, την κατασκευή, την ισορροπία και την ευφυΐα. Εν συνεχεία έρχεται η διδασκαλία η οποία βοηθάει το σκύλο να καταλάβει και να εκτελεί εντολές ήρεμες και λογικές. Κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας πρέπει να δίνουμε μεγάλη σημασία στην έκφραση των ματιών. Η έκφραση των ματιών, το βλέμμα δηλαδή, είναι ένας επιπλέον δείκτης της ευφυΐας του σκύλου. Εκφράζει χαρά, λύπη, φόβο, απορία. Η ευφυΐα ενός σκύλου φαίνεται και από την ικανότητά του να εκφράζει τα συναισθήματα του. Αυτό το μίγμα συναισθημάτων θα μπορούσε να είναι η ίδια η προδιάθεση.

Η ψυχική «κατασκευή» που διαθέτει ο σκύλος εκφράζεται με το ταμπεραμέντο το οποίο οδηγεί στις επιλογές και στις πρωτοβουλίες κατά την κυνηγετική δραστηριότητα. Έχει χειροπιαστή αξία εκείνος ο σκύλος, ο οποίος εκφράζει τη νοοτροπία του τρέχοντας σπρωγμένος από το κυνηγετικό του πάθος, ενώ, αντιθέτως, δεν έχει καμία αξία ο σκύλος ο οποίος τρέχει μόνο για να τρέχει. Αν ο τελευταίος δημιουργήσει κάποιον απόγονο με το σοβαρό ελάττωμά του, μπορεί να σημαίνει ότι τα ελαττωματικά γονίδια του τρεξίματος σταθεροποιήθηκαν. Είναι λοιπόν καλύτερα τα χρωμοσώματα του να παραμείνουν σε αυτόν.

Όπως ήδη είπαμε, εκφράζονται χρωμοσώματα τα οποία είναι φορείς γονιδίων «κατασκευασμένων» από τις θετικές συνήθειες (επιγενετική), και άλλα «φτιαγμένα» από συνήθειες εντελώς αρνητικές, όπως για παράδειγμα η χρησιμοποίηση σκληρών και εξαναγκαστικών συστημάτων εκπαίδευσης (π.χ. ηλεκτρικό κολάρο).

Τη στιγμή του ζευγαρώματος τα χρωμοσώματα μεταφέρουν τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά γονίδια τους και το καθένα «προσπαθεί» να εκφράσει τα χαρακτηριστικά που κουβαλάει, υπό αυτές τις συνθήκες κερδίζει ο πιο δυνατός ή ο πιο γρήγορος. Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να καταλάβουμε εάν συνδυάζονται πρώτα τα «κλασικά» ή τα «πρόσθετα» γονίδια.

Για να παίρνουμε λιγότερα ρίσκα οι ειδικοί συμβουλεύουν να μένουμε μακριά από τους υπέρ πρωταθλητές που πρωταγωνιστούν, αλλά των οποίων δε γνωρίζουμε την πραγματική ιστορία, εκείνη την οποία μπορεί να μας δώσει στοιχεία, όχι τα πεντιγκρί τα οποία μέχρι αποδείξεως του εναντίου, γράφουν μόνο ονόματα. Αντιθέτως είναι σοφό να επικεντρωνόμαστε σε άτομα τα οποία για πολλές γενιές διατηρούν τυπικότητα και αποδοτικότητα.

Μερικά επιθυμητά χαρακτηριστικά αναπαράγονται δύσκολα διότι έχουν μία δυαδική φυσιογνωμία σχηματισμού. Για παράδειγμα η μηχανική της κίνησης εξαρτάται από το σκελετικό και το μυϊκό σύστημα, όμως η εντολή προέρχεται από το ταμπεραμέντο (ανώτερο νευρικό σύστημα) και αυτό με τη σειρά του επεμβαίνει προσδίδοντας τυπικότητα ή μετριότητα στην κίνηση του σκύλου. Ένα γονίδιο είναι φορέας ενός μόνο χαρακτήρα.

Τα μακροστοιχεία (αυτά που φαίνονται) όπως η φέρμα, η επαναφορά και η συναίνεση, εκφράζονται τουλάχιστον στο 95% των περιπτώσεων. Όλα τα υπόλοιπα στοιχεία τα οποία, όπως ήδη είπαμε, δεν είναι ορατά στους πολλούς, εκφράζονται σε ένα 5% των σκύλων. Είναι όμως αυτά τα οποία κάνουν τη διαφορά.

Σίγουρα η ταυτότητα ενός ατόμου, αντιπροσωπεύεται τόσο από τα μακροστοιχεία όσο και από τα μικροστοιχεία (αυτά που δε φαίνονται), τα οποία μπορούν να συνδυαστούν και να αναμιχθούν σε διάφορες αναλογίες.

Οι δυνατότητες συνδυασμένες με τις προδιαθέσεις, μπορούν να συμβάλουν στην εξειδίκευση. Για παράδειγμα είναι πολύ πιθανή η ενίσχυση ενός σταθεροποιημένου περιβαλλοντικού γονιδίου, όταν οι φορείς του (απόγονοι) προέρχονται από προγόνους οι οποίοι κυνηγούσαν κυρίως ή αποκλειστικά στο δάσος και των οποίων και τα αδέρφια τους από την ίδια γέννα έχουν την ίδια προδιάθεση (όλα ή κάποια από αυτά). Δηλαδή είναι πολύ πιο πιθανό οι απόγονοί αυτών των σκύλων, που είναι φορείς αυτού του χαρακτηριστικού, να το εκφράσουν με τη σειρά τους.

Το ένστικτο και η διαίσθηση, πιστεύω ότι δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη και είμαι πεπεισμένος ότι και τα δύο εκφράζονται διαφορετικά ανάλογα με τη φυλή. Δεν είναι δεδομένο ότι είναι πάντα και τα δύο παρόντα και δεν είναι επίσης δεδομένο ότι έχουν σχέση μεταξύ τους. Είναι σίγουρο πάντως ότι έχουν θετική επίδραση. Με λίγα λόγια οι σκύλοι οι οποίοι έχουν αρκετά ανεπτυγμένα ένστικτα και διαίσθηση έχουν καλύτερη κυνηγετική απόδοση. Θεωρώ ότι η διαίσθηση είναι ένας πιο εκλεπτυσμένος μηχανισμός, χαρακτηριστικός των πιο σύγχρονων κυνηγόσκυλων, ενώ το ένστικτο είναι πιο πρωτόγονο ίδιον των πιο… αγροτικών φυλών.

Το συμπέρασμα από όλα αυτά είναι, ότι για να καταλάβουμε πραγματικά ένα σκύλο πρέπει να μην μένουμε στο φαίνεσται αλλά να κοιτάζουμε το είναι. Κάτι το οποίο δεν είναι εύκολο και δεν φαίνεται με την πρώτη ανάγνωση και σίγουρα χρειάζεται εμπειρία και γνώση.

breda
35,962ΥποστηρικτέςΚάντε Like
9,821ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
3ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
7,870ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
Athens
clear sky
32.8 ° C
34.6 °
30 °
36 %
3.6kmh
0 %
Πα
32 °
Σα
30 °
Κυ
29 °
Δε
28 °
Τρ
31 °

ΔΗΜΟΦΙΛΗ