Κυριακή, 3 Ιουλίου, 2022
ΑρχικήΚυνήγιΑξεσουάρ ΚυνηγούΑκόνισμα με αυτοσχέδια μέσα

Ακόνισμα με αυτοσχέδια μέσα

|

Πώς μπορούμε να ακονίσουμε ένα μαχαίρι χρησιμοποιώντας εναλλακτικά μέσα και λύσεις, όταν δεν διαθέτουμε τα σωστά εργαλεία ακονίσματος;

του Κώστα Λακαφώση

Για να ακονίσει κανείς σωστά ένα μαχαίρι, το ελάχιστο που χρειάζεται είναι μια ειδική πέτρα ακονίσματος με μια καθαρή, επίπεδη επιφάνεια.

- Advertisement -

Τί γίνεται όμως όταν τύχει να βρεθούμε σε μία κατάσταση, όπου θέλουμε να ακονίσουμε ένα μαχαίρι χωρίς να διαθέτουμε την κατάλληλη ειδική πέτρα ακονίσματος ή κάποιο άλλο εξειδικευμένο εργαλείο;

Η πρώτη και πιο προφανής λύση, είναι στην πραγματικότητα η χειρότερη: αντί για ειδική πέτρα ακονίσματος, αν βρούμε μια κατάλληλη πέτρα δεν θα καταφέρουμε να ακονίσουμε πρόχειρα το μαχαίρι μας; Κι όμως, σχεδόν πάντα η απάντηση είναι “όχι”, αφού οι περισσότερες πέτρες που μπορεί κανείς να βρει τυχαία στη χώρα μας (αλλά και στα περισσότερα μέρη του κόσμου) είναι εντελώς ακατάλληλες για ακόνισμα μαχαιριών, ειδικά μάλιστα αν μιλάμε για ένα μαχαίρι με υψηλής ποιότητας ατσάλι που φτιάχνει λεπτή και κοφτερή κόψη. Οι περισσότερες πέτρες αποδεικνύονται πολύ μαλακές και με ελάχιστη ικανότητα αφαίρεσης υλικού από μια σκληρή ατσάλινη λάμα, και τελικά κάνουν περισσότερη ζημιά από καλό: στην προσπάθειά μας να ακονίσουμε την κόψη, η πέτρα τοπικά υποχωρεί και θρυμματίζεται “γυρίζοντας” προς τα μέσα την λεπτή ακμή που προσπαθούμε να δημιουργήσουμε στην κόψη. Τα μόνα μαχαίρια που μπορούν να ακονιστούν πρόχειρα χρησιμοποιώντας μια μεγάλη επίπεδη πέτρα από το ποτάμι, είναι τα φθηνά μαχαίρια από μαλακό ατσάλι, οι μασέτες και τα μικρά τσεκούρια, αφού σε κανένα από τα παραπάνω δεν απαιτείται ακρίβεια στη διαδικασία ή ιδιαίτερα λεπτή κόψη. Αντί για φυσική πέτρα, είναι πιο εύκολο να αναζητήσει κανείς την υφή και τις ιδιότητες που χρειάζονται για το ακόνισμα σε κεραμικά σκεύη της κουζίνας. Αν πάρετε δύο-τρία διαφορετικά πιάτα και μερικές κούπες του καφέ ή του τσαγιού, θα έχετε μια ικανοποιητική ποικιλία υλικών ώστε να διαλέξετε το καλύτερο: αυτό που μας χρειάζεται είναι το κεραμικό υλικό χωρίς την επικάλυψη του σμάλτου, και αυτό το βρίσκουμε αναποδογυρίζοντας τα σκεύη μας για να διαπιστώσουμε ότι το δαχτυλίδι που πατάει  το σκεύος στο φούρνο που ψήνεται δεν έχει επικάλυψη σμάλτου. Αυτή ακριβώς η καθαρή κεραμική επιφάνεια είναι αυτή που θα χρησιμοποιήσουμε για να ακονίσουμε το μαχαίρι μας, και ο λόγος που χρειαζόμαστε 2-3 διαφορετικά σκεύη από κάθε είδος είναι για να διαλέξουμε το καλύτερο: σε κάποια σκεύη το κεραμικό υλικό είναι πιο “άγριο” με μεγαλύτερες επιφανειακές ανωμαλίες που εμποδίζουν την ομαλή κίνηση της κόψης κατά το ακόνισμα. Κάνουμε μια πρόχειρη δοκιμή με ένα απλό μαχαίρι φαγητού για να διαπιστώσουμε σε ποίο από όλα τα κεραμικά σκεύη γίνεται το καλύτερο ακόνισμα, και, με την ευκαιρία, χρησιμοποιούμε το φθηνό και μαλακό μαχαίρι για να “στρώσουμε” την επιφάνεια λειαίνοντας οποιεσδήποτε μικροανωμαλίες. Η μαύρη γραμμή που μένει πάνω στο κεραμικό υλικό σε κάθε πέρασμα του μαχαιριού δεν είναι τίποτα άλλο από το ατσάλι που αφαιρείται από το μαχαίρι. Όσο πιο μαλακό το υλικό, τόσο πιο γρήγορα θα πηγαίνει το ακόνισμα, ενώ με ένα καλής ποιότητας κεραμικό σκεύος μπορούμε να ακονίσουμε ακόμα και μαχαίρια υψηλής ποιότητας με ακριβά ατσάλια. Με λίγη τύχη, μπορούμε να βρούμε μια κούπα ή ένα πιάτο που να έχει τόσο καλή συμπεριφορά σε αυτό το παράξενο ακόνισμα, που σχεδόν να συναγωνίζεται τις πέτρες του εμπορίου! Ακόμα όμως και αν δεν βρούμε το τέλειο, είναι σίγουρο ότι θα καταφέρουμε να συνεφέρουμε ένα στομωμένο μαχαίρι και να το φέρουμε σε αρκετά καλή κατάσταση μέσα σε λίγα λεπτά, με οποιοδήποτε σκεύος βρούμε μπροστά μας σε οποιαδήποτε κουζίνα! Μία άλλη λύση κουζίνας είναι και ο πάτος οποιουδήποτε αλουμινένιου σκεύους (π.χ. μικρού μπολ), αφού το αλουμίνιο συμπεριφέρεται σαν πέτρα ακονίσματος, όταν δεν το πιέζεις με πολλή δύναμη και απλώς περνάς την κόψη του μαχαιριού σχετικά απαλά υπό γωνία από την επιφάνειά του. Το αλουμίνιο, βέβαια, δεν μπορεί να ακονίσει από την αρχή ένα ταλαιπωρημένο και στομωμένο μαχαίρι (σε αυτές τις πιο βαριές περιπτώσεις το κεραμικό υλικό της προηγούμενης λύσης είναι καλύτερο), όμως σε ένα καλό μαχαίρι με λεπτή κόψη που είναι ακόμα στα πρώτα στάδια απώλειας της καλής του επίδοσης, το αλουμίνιο μπορεί να βελτιώσει και πάλι την κατάσταση φέρνοντας το μαχαίρι στην αρχική του επίδοση. Στις λύσεις ανάγκης (που όμως μπορούν να αποδειχθούν σωτήριες για τον κυνηγό που ξέχασε τα εργαλεία του στο σπίτι) μπορεί να καταγραφεί και η παράξενη επιλογή του τζαμιού του αυτοκινήτου, μια λύση που υπάρχει πάντοτε ως εναλλακτική όταν κινούμαστε με αυτοκίνητο. Το “κόλπο” έχει ως εξής: κατεβάζουμε το τζάμι του οδηγού μέχρι κάτω, αφήνοντας 2-3 εκατοστά να εξέχουν πάνω από το χείλος της πόρτας, και χρησιμοποιούμε την ελεύθερη ακμή του τζαμιού σαν “πέτρα ακονίσματος” για να ακονίσουμε το μαχαίρι μας. Όπως και στα κεραμικά έτσι κι εδώ, εάν η παρέα διαθέτει περισσότερα αυτοκίνητα αξίζει να συγκρίνει κανείς όλα τα τζάμια από διαφορετικές μάρκες αυτοκινήτων,  αφού το φινίρισμα της ελεύθερης ακμής του τζαμιού διαφέρει από μάρκα σε μάρκα, αλλάζοντας λίγο και την επίδοση στο ακόνισμα. Πάντως, καλό είναι να γνωρίζουμε ότι αυτή είναι μια λύση που ακονίζει κυρίως με το να σπρώχνει και να ευθυγραμμίζει σωστά το ατσάλι στο λεπτότερο σημείο της κόψης, ενώ η δυνατότητα για αφαίρεση υλικού είναι αρκετά μικρότερη.

Αυτό σημαίνει ότι, εάν βρεθούμε στη φύση με το μαχαίρι μας και το αυτοκίνητό μας χωρίς πέτρα ακονίσματος, δεν θα πρέπει να αφήσουμε το μαχαίρι να στομώσει εντελώς, αλλά θα πρέπει να παρακολουθούμε την κατάστασή του και να το ακονίζουμε συνεχώς χρησιμοποιώντας το κόλπο με το παράθυρο, ειδικά εάν μπούμε στη διαδικασία του γδαρσίματος μεγάλου τριχωτού θηράματος. Εάν αφήσουμε το μαχαίρι να στομώσει και να ταλαιπωρηθεί, θα είναι πολύ πιο δύσκολο πλέον να το επαναφέρουμε στην αρχική του κατάσταση χωρίς ένα σύστημα ακονίσματος που να μπορεί να αφαιρέσει αρκετό υλικό γρήγορα. Τελευταία και πιο ενδιαφέρουσα λύση (για τις αρκετές εναλλακτικές που δίνει) είναι, όσο παράξενο κι αν φαίνεται, το γυαλόχαρτο. Δεν μιλάμε όμως για το γνωστό χοντρό γυαλόχαρτο που χρησιμοποιεί ο ξυλουργός, αλλά για πολύ λεπτά νούμερα (800 έως 1200) που στην ουσία έχουν συμπεριφορά παρόμοια με μιας πέτρας ακονίσματος όταν κολληθούν ή στερεωθούν προσεκτικά σε μια καθαρή και επίπεδη επιφάνεια. Ειδικά μάλιστα το πολύ λεπτό 1200άρι, είναι ένα πραγματικά χρήσιμο υλικό ακονίσματος, που εκτός από λύση ανάγκης, μπορεί να παίξει και ρόλο βασικού συστήματος ακονίσματος σε δύο συγκεκριμένες ειδικές περιπτώσεις μαχαιριών: η μία περίπτωση είναι τα παραδοσιακά σκανδιναβικά μαχαίρια (Helle, Brusletto, Marttiini, Frosts κ.λπ.) με το πολύ σκληρό ατσάλι και την λεπτή και πολύ κοφτερή κόψη. Αυτά τα μαχαίρια δεν ακονίζονται με μεγάλη δευτερεύουσα γωνία στην κόψη, αλλά διατηρούν τη μικρή γωνία του πρώτου ακονίσματος που φτάνει από τα μέσα του πλάτους της λάμας μέχρι και την κόψη. Θεωρητικά, τα μαχαίρια αυτά ακονίζονται κρατώντας ολόκληρη την επίπεδη ακονισμένη επιφάνεια σε επαφή με την πέτρα (χωρίς δηλαδή να ανασηκώνουμε λίγο περισσότερο τη ράχη για να σχηματιστεί μεγαλύτερη γωνία ακονίσματος), αυτό όμως στην πράξη είναι δύσκολο να λειτουργήσει χωρίς να μείνουν κάποια κενά από τοπικές ασυμμετρίες και μικροανωμαλίες της λάμας.

Έτσι, μια πολύ καλή λύση για αυτά τα μαχαίρια είναι το ακόνισμα με πολύ λεπτό γυαλόχαρτο, κατά την ανάποδη φορά (σύροντας δηλαδή τη λάμα προς τα πίσω όπως ακονίζουμε το ξυράφι του μπαρμπέρη), με το μυστικό να βρίσκεται στο υπόστρωμα: αντί να στηρίξουμε το γυαλόχαρτο σε μια σκληρή και απόλυτα επίπεδη επιφάνεια, χρησιμοποιούμε κάποιο υλικό με μια πολύ μικρή ενδοτικότητα όπως π.χ. ένα φύλλο από λεπτό χαρτόνι. Η μικρή ελαστικότητα της επιφάνειας ακονίσματος είναι το μυστικό που λύνει αυτομάτως όλα τα μικροπροβλήματα φτιάχνοντας πολύ πιο εύκολα την τέλεια κόψη. Το ίδιο ακριβώς κόλπο, αλλά με υλικό μεγαλύτερης ενδοτικότητας (π.χ. λαστιχένιο φύλλο) χρησιμοποιείται και για τη δεύτερη περίπτωση στην οποία το γυαλόχαρτο μπορεί να θεωρηθεί καλύτερη λύση και από τις πέτρες: μιλάμε φυσικά για τα μαχαίρια με κυρτή κόψη (convex edge), αυτά δηλαδή που οι πλευρές της λάμας δεν είναι επίπεδες, ούτε και το τελικό ακόνισμα της κόψης δημιουργεί καθαρή γωνία σε σχέση με τα πλαϊνά της λάμας. Αυτές οι λάμες (π.χ. όπως στη σειρά NL της Fallkniven) μπορούν φυσικά να ακονιστούν με τις συμβατικές μεθόδους (με σταθερή γωνία σε επίπεδη πέτρα), χάνουν όμως το αρχικό προφίλ και τις ιδιότητες του κατασκευαστή. Η καλύτερη λύση για να ακονίσουμε μια τέτοια λάμα είναι αυτή που είπαμε: πολύ λεπτό γυαλόχαρτο πάνω σε λαστιχένιο ή αφρώδες υπόστρωμα που να του δίνει την ιδανική ενδοτικότητα, ώστε κατά το τράβηγμα της λάμας προς τα πίσω η επιφάνεια ακονίσματος να δημιουργεί καμπύλη που να “αγκαλιάζει” την κόψη κατά τον ιδανικό τρόπο. Όλα αυτά, πάντως, μας δίνουν και μια ιδέα για ένα εύκολο και φορητό “ακονιστήρι ανάγκης”: μια παλιά τηλεκάρτα, λίγο 1200άρι γυαλόχαρτο ή ντουκόχαρτο και λίγη κόλλα μας  φτιάχνουν μια καλή επιφάνεια ακονίσματος που χωράει στο πορτοφόλι μας και την έχουμε πάντοτε μαζί μας. Μετά και από αυτό, δεν υπάρχουν πλέον δικαιολογίες για στομωμένα μαχαίρια…

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Για σωστή σκόπευση…

Για σωστή σκόπευση τα δύο χέρια κινούνται απολύτως συνδυασμένα και αρμονικά. Το χέρι που κρατά την λαβή σπρώχνει, το άλλο χέρι που κρατά την...
36,298ΥποστηρικτέςΚάντε Like
9,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
5ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
7,920ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
Athens
clear sky
27 ° C
27.9 °
24.8 °
49 %
4.9kmh
0 %
Κυ
31 °
Δε
31 °
Τρ
33 °
Τε
34 °
Πε
33 °

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ