Η αρπακτικότητα στα φτερωτά: Η ανισόρροπη σχέση θηρευτών και θηραμάτων

- Advertisement -

 

Οι φτερωτοί άρπαγες είναι εξαιρετικοί θηρευτές. Με όπλα τις οξύτατες αισθήσεις, το μέγεθος και τη μεγάλη ταχύτητα συλλαμβάνουν την λεία τους, άλλοι στο έδαφος και άλλοι στον αέρα.

Για εκατοντάδες χρόνια υπήρχε ισορροπία ανάμεσα στους φτερωτούς θηρευτές και τα θηράματα. Οι πρώτοι εξασφάλιζαν τα…προς τη ζην, αφαιρώντας ένα ποσοστό από τα δεύτερα, ώστε να αποφεύγεται ο υπερπληθυσμός των θηραματικών ειδών, με τις γνωστές συνέπειες του υποσιτισμού και των ασθενειών.

Η απόδοση των ευθυνών της αύξησης

Όμως τις τελευταίες τρείς 10ετίες η κατάσταση άλλαξε ριζικά, με τα αρπακτικά να έχουν το «πάνω χέρι» και να κατακερματίζουν την προαιώνια ισορροπία. Οπωσδήποτε δεν καταλογίζονται ευθύνες στα αρπακτικά για την βιολογική τους ανάγκη και τις διατροφικές επιλογές τους. Ευθύνες αποδίδονται στην ανθρώπινη παρέμβαση, που οδήγησε στη μεγάλη και ανεξέλεγκτη αύξηση του πληθυσμού τους, με φυσιολογικό επακόλουθο τη μείωση της θηραματοπανίδας. Ευθύνες όμως καταλογίζονται και στην αδυναμία ή την αδιαφορία της πολιτείας, για τον έλεγχο και τη διαχείριση των πληθυσμών των αρπάγων.

Οι «μαύροι» θηρευτές

Η κάργια ήταν και είναι το επιβλαβές φτερωτό που κυριαρχεί από τη Θεσσαλία και βορειότερα. Στην ύπαιθρο, τα χωριά, αλλά και μέσα στις πόλεις της Μακεδονίας και της Θράκης, το θέαμα από τα μεγάλα μαύρα κοπάδια που επιστρέφουν το σούρουπο από τους αγρούς για κούρνιασμα, είναι εντυπωσιακό. Η ζημιά που προξενεί την περίοδο της αναπαραγωγής, στα αβγά και τους νεοσσούς των πουλιών, ιδιαίτερα σε αυτά της πεδινής πέρδικας και του τρυγονιού, είναι τόσο μεγάλη, όση είναι και η αντιπάθεια που της τρέφουν οι κυνηγοί. Σήμερα το πρόβλημα έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, καθώς έχουν προστεθεί οι μεγάλοι πληθυσμοί της καρακάξας και της σταχτοκουρούνας. Με τα δύο κορακοειδή να έχουν κατακλύσει το σύνολο των περιφερειών της χώρας, αφανίζοντας στη κυριολεξία τις αποικίες των φτερωτών.

Ευρωπαϊκές και Ελληνικές έρευνες έχουν αποδείξει, ότι η σημαντική αύξηση των κορακοειδών σε μία περιοχή, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή μείωση των ορνιθόμορφων, κατηγορία στην οποία υπάγονται τα περισσότερα θηρεύσιμα φτερωτά.

Συνηθισμένο «θέαμα»

Ποιος κυνηγός, και όχι μόνο, δεν έχει παρακολουθήσει τις επιθέσεις της καρακάξας στις φωλιές του κότσυφα, της δεκαοχτούρας και των άλλων μικρόπουλων, το κρίσιμο αναπαραγωγικό δίμηνο (Μάης-Ιούνης), που αυξάνεται η ζήτηση της ζωικής πρωτεΐνης, απαραίτητης και στα θηράματα και στα αρπακτικά. Για να ταΐσει τα μικρά της η καρακάξα και η κουρούνα, επιτίθενται στις φωλιές με τα αβγά και τους νεοσσούς των άλλων ειδών, προκαλώντας ανεπανόρθωτες ζημιές.

Μα πουλί είναι και αυτό, θα πει ο καθένας που αρέσκεται να οικολογεί. Δεν πρέπει και αυτό να τραφεί και να ταΐσει τα μικρά του; Σίγουρα ναι, έτσι είναι, γιατί αυτό επιτάσσουν οι φυσικοί νόμοι της επιβίωσης. Άλλη όμως είναι η αφαίρεση νέων ζωών, όταν σε μία μικρο-περιοχή κυκλοφορούν 10 καρακάξες και άλλη όταν είναι 100. Και το παράδειγμα δεν είναι τυχαίο αριθμητικά, γιατί ο πληθυσμός του συγκεκριμένου αρπακτικού έχει σχεδόν δεκαπλασιαστεί. Ενώ αντίθετα οι πληθυσμοί των άλλων πουλιών μένουν σταθεροί ή παρουσιάζουν καθοδική τάση.

Σαΐνια στο ξεπάστρεμα

Αλλά στους φτερωτούς άρπαγες περιλαμβάνονται και τα γεράκια. Μία κατηγορία αρπακτικών με συνεχή αυξητική τάση, καθώς είναι είδη προστατευόμενα από τη κυνηγετική νομοθεσία, αλλά και γιατί έχει παρέλθει οριστικά…η μόδα της ταρίχευσης (απαγορευμένη και αυτή). Κάθε μεταναστευτική περίοδο, γιατί τα περισσότερα είδη γερακιών είναι αποδημητικά, οι σταθμοί παρακολούθησης στο Γιβραλτάρ και το Βόσπορο, καταγράφουν ολοένα και μεγαλύτερους αριθμούς διερχομένων γερακιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο απίστευτος αριθμός των 800.000 γερακόμορφων, που πέρασαν, πριν λίγα χρόνια, το στενό του Βοσπόρου σε ένα 48ωρο.

Τα γεράκια, ως γνωστό, είναι αποκλειστικά σαρκοφάγα πουλιά, με ευρύ φάσμα τροφής, στο οποίο περιλαμβάνονται τα πουλιά και οι νεοσσοί, ακόμα και οι λαγοί. Περισσότερο… ζημιάρηδες είναι το ξεφτέρι, το σαΐνι και το διπλοσάϊνο, που κυνηγούν τις πέρδικες, τα ορτύκια, τα τρυγόνια, τα αγριοπερίστερα, τις φάσσες, τις τσίχλες και τις σιταρήθρες.

Περιστασιακός ό έλεγχος

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες γίνεται διαχείριση των κορακοειδών, με τη χρησιμοποίηση για τη σύλληψή τους ειδικών κλωβών-παγίδων. Στη χώρα μας έχει μόλις ξεκινήσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα σύλληψης με παγίδες, που όμως απαιτεί και προσωπικό και είναι μεγάλου κόστους. Η μεγαλύτερη προσπάθεια καταπολέμησης γίνεται από τις κυνηγετικές οργανώσεις της χώρας και είναι αρκετοί οι κυνηγετικοί σύλλογοι που προβαίνουν σε ομαδικές εξορμήσεις, αλλά με το περιορισμό να γίνονται μόνο εντός της κυνηγετικής περιόδου. Από την ελλιπή παρουσία των κρατικών φορέων, πρέπει να εξαιρεθεί το Δασαρχείο Καλαμάτας, για την επί διετία επιτυχημένη διαχείριση των κορακοειδών (καρακάξα, σταχτοκουρούνα, κίσσα) στη περιοχή της Πολιανής, με τη συγκρότηση συνεργείων από κυνηγούς.

Οι κορακίδες βλάπτουν σοβαρά τα άλλα πουλιά

Στην οικογένεια κορακίδες (πρώην Επιβλαβή *) ανήκουν πολλά είδη με παγκόσμια εξάπλωση. Στην Ελλάδα οι κυριότεροι εκπρόσωποι είναι:

-Κόρακας (corvus corax) Προστατευόμενο είδος, το κυνήγι του απαγορεύεται
-Σταχτοκουρούνα (corvus corone) για τα τρία αυτά είδη
-Κάργια (corvus monedula) επιτρέπεται το κυνήγι τους από 20/8 μέχρι τέλος
-Καρακάξα (pica pica) της περιόδου κυνηγίου, κάθε ημέρα χωρίς περιορισμό στη κάρπωση.

Οι κορακίδες ζουν σε ανοικτές περιοχές κοντά σε αγροτικές καλλιέργειες. Είναι παμφάγα πουλιά και το διαιτολόγιό τους περιλαμβάνει τροφές φυτικής και ζωϊκής προέλευσης. Σήμερα έχουν γίνει μόνιμοι κάτοικοι των μικρών και μεγάλων πόλεων.

* Επιβλαβή είδη θεωρήθηκαν αυτά που προκαλούσαν ζημιές στην κτηνοτροφία και στην γεωργία και ήταν επικηρυγμένα με αμοιβή. Το 1993 με απόφαση του Υφυπουργού Γεωργίας (αρμόδιος για θέματα Θήρας) αναστέλλεται η Ρυθμιστική, ως προς το κυνήγι των επιβλαβών. Έκτοτε απαλείφεται και δεν αναφέρεται ξανά ο όρος «επιβλαβή».

breda
35,944ΥποστηρικτέςΚάντε Like
9,823ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
4ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
7,870ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
Athens
clear sky
28 ° C
31.6 °
25.8 °
34 %
4.5kmh
0 %
Κυ
28 °
Δε
28 °
Τρ
27 °
Τε
28 °
Πε
31 °

ΔΗΜΟΦΙΛΗ